ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΠΙΠΛΗΤΤΕΙ ΤΗ ΓΑΛΛΙΑ

Το ΕΔΑΔ διαπίστωσε ότι οι ισχύοντες ποινικοί νόμοι στη Γαλλία δεν παρέχουν επαρκή προστασία κατά των μη συναινετικών σεξουαλικών πράξεων. Έκρινε τις γαλλικές αρχές ένοχες για την παράλειψη σεβασμού των διατάξεων της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα ανθρώπινα δικαιώματα σχετικά με την απαγόρευση της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης και του σεβασμού της ιδιωτικής ζωής.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων έκρινε ότι οι νόμοι της Γαλλίας σχετικά με τη σεξουαλική συναίνεση είναι ανεπαρκείς, αποφασίζοντας εναντίον των γαλλικών αρχών σε μια υπόθεση που αφορούσε μια γυναίκα η οποία κατηγόρησε το αφεντικό της ότι την εξανάγκαζε σε μια καταχρηστική σχέση. 

Η ενάγουσα, βοηθός φαρμακοποιού που σήμερα είναι 40 ετών, εργαζόταν με προσωρινή σύμβαση σε νοσοκομείο το 2010, όταν σύναψε σαδομαζοχιστική σεξουαλική σχέση με τον επικεφαλής του τμήματος. Ο σαδομαζοχισμός συνήθως περιλαμβάνει ένα άτομο που προκαλεί πόνο ή ταπεινωτική μεταχείριση σε ένα άλλο, αν και οι ρόλοι μπορεί να εναλλάσσονται. Η γυναίκα, γεννημένη το 1983, ήταν περίπου μιάμιση δεκαετία νεότερη από τον επικεφαλής του τμήματος, ο οποίος γεννήθηκε το 1967.

Αργότερα κατέθεσε καταγγελία εναντίον του, κατηγορώντας τον για "βιασμό που περιλαμβάνει βασανιστήρια και βάρβαρες πράξεις" που διαπράττονται από άτομο που καταχράται την εξουσία του, καθώς και για "σωματική και ψυχολογική βία" και "παρενόχληση και σεξουαλική επιθετικότητα". Ένα δικαστήριο καταδίκασε τον άνδρα, αλλά ένα δευτεροβάθμιο δικαστήριο τον απάλλαξε το 2021 με την αιτιολογία ότι είχαν υπογράψει μεταξύ τους γραπτή σύμβαση που όριζε τις σεξουαλικές τους σχέσεις, οι οποίες ως εκ τούτου θεωρήθηκαν συναινετικές. 

Όμως η ενάγουσα, υποστηριζόμενη από την Ευρωπαϊκή Ένωση κατά της Βίας κατά των Γυναικών στην Εργασία (AVFT) με έδρα το Παρίσι, προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) στο Στρασβούργο. Ισχυρίστηκε ότι οι γαλλικές αρχές δεν τήρησαν το καθήκον τους να διεξάγουν αποτελεσματική έρευνα και την υπέβαλαν σε "δευτερογενή θυματοποίηση".

Το ΕΔΑΔ υποστήριξε τον ισχυρισμό και διαπίστωσε επίσης ότι οι ισχύοντες ποινικοί νόμοι στη Γαλλία δεν παρέχουν επαρκή προστασία κατά των μη συναινετικών σεξουαλικών πράξεων. Κρίνοντας τις γαλλικές αρχές ένοχες για την παράλειψη σεβασμού των διατάξεων της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα ανθρώπινα δικαιώματα σχετικά με την απαγόρευση της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης και του σεβασμού της ιδιωτικής ζωής, το δικαστήριο αποφάσισε υπέρ της προσφεύγουσας. Διέταξε το γαλλικό κράτος να της καταβάλει αποζημίωση 20.000 ευρώ, συν τα δικαστικά έξοδα. Το ΕΔΑΔ ανέφερε ότι οποιαδήποτε δέσμευση για τη διατήρηση σεξουαλικών σχέσεων μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή.

"Η βαθιά επίπτωση αυτής της απόφασης του ΕΔΑΔ είναι ο τρόπος με τον οποίο θα οριστεί ο βιασμός", δήλωσε η Nina Bonhomme Janotto, νομική σύμβουλος της AVFT. Η δικηγόρος της ενάγουσας, Marjolaine Vignola, δήλωσε ότι ελπίζει ότι η ετυμηγορία θα οδηγήσει τη γαλλική κυβέρνηση να κάνει το νόμο "πιο προστατευτικό για τις γυναίκες". Το γαλλικό κοινοβούλιο συζητά επί του παρόντος ένα σχέδιο νόμου που θα ορίζει τον βιασμό ως "κάθε μη συναινετική σεξουαλική πράξη". Αυτό θα τοποθετούσε το βάρος της απόδειξης όχι στα υποτιθέμενα θύματα, αλλά -όπως συμβαίνει ήδη σε χώρες όπως η Ισπανία και η Σουηδία- στους φερόμενους ως δράστες, οι οποίοι θα έπρεπε να αποδείξουν ότι υπήρξε συναίνεση.