29 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ πρ. ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΘΗΒΩΝ ΚΑΙ ΛΕΒΑΔΕΙΑΣ ΚΥΡΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ

Ο κατά κόσμον Νικόλαος Γραικός γεννήθηκε στον Πειραιά στις 29 Δεκεμβρίου του 1908 και ήταν το όγδοο παιδί ευσεβούς οικογενείας. Από τα παιδικά του χρόνια γεύτηκε τις δυσκολίες της ζωής. Απ’ τη Β’ τάξη του Δημοτικού μέχρι και το πτυχίο του Πανεπιστημίου ήταν εργαζόμενος.

Γράφει κάπου ο ίδιος: «πόσες φορές κατά την διάρκεια των παραδόσεων από την κούραση έκλειναν τα μάτια μου και το κεφάλι έγερνε στο θρανίο μου». Η συνάντηση του και γνωριμία με τον π. Σεραφείμ Παπακώστα, Ιεροκήρυκα του Μητροπολιτικού Ναού Αθηνών, υπήρξε καθοριστική για την μετέπειτα πορεία του.

Διάκονος χειροτονήθηκε στις 26 Ιουλίου του 1940, από τον Μητροπολίτη Δημητριάδος κυρό Ιωακείμ και Πρεσβύτερος στις 12 Σεπτεμβρίου του ιδίου έτους, από τον Βρεσθένης κυρό Γερμανό. Είκοσι επτά ολόκληρα χρόνια υπηρέτησε στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών, ως εφημέριος, πνευματικός, σκευοφύλακας.

Επίσης ως διευθυντής της θρησκευτικής υπηρεσίας στρατού, προσφέροντας, όπου εργάσθηκε, πολύπλευρη και πολύτιμη διακονία.Στις δύσκολες ημέρες της κατοχής ήταν ο τακτικός επισκέπτης των φυλακών για να ευλογήσει, στηρίξει τους πατριώτες και πολλές φορές να τους συνοδεύσει μέχρι τον τόπο της εκτελέσεως. 

Η αγαπημένη του όμως διακονία ήταν οι κωφάλαλοι, αυτός ο μέχρι τότε ανεξερεύνητος κόσμος της σιωπής. Δια τούτο η Βοιωτία τον προσφωνούσε πατέρα και προστάτη των κωφαλάλων. Γίνεται ο ιδρυτής και Πρόεδρος του Σωματείου«ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΩΝ ΚΩΦΑΛΑΛΩΝ Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ».

Έξι δεκαετίες περίπου θα ασχοληθεί μαζί τους για να επιτύχει ένα μεγάλο έργο, πρωτοποριακό, με φαντασία και κυρίως με αγάπη Χριστού, γι’ αυτό και θα μείνει ανεξίτηλο. Στις 8 Ιουνίου 1967 χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Θηβών και Λεβαδείας από τον Μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κυρό Ιερώνυμο Α΄.

Στην Βοιωτία ως Μητροπολίτης συνάντησε δύσκολες καταστάσεις.Ένας χώρος εκκλησιαστικός με τεράστια και πολύπλοκα προβλήματα. Η εργατικότητα, η υπομονή και επιμονή του αλλά περισσότερο η πίστη του και η προσευχή του συνετέλεσαν ώστε να επιτελέσει ένα αθόρυβο αλλά σημαντικό εκκλησιαστικό έργο.

Στα 14 χρόνια Ποιμαντορίας του υλοποίησε τα κάτωθι έργα:

1).Τήν Εκκλησιαστική Στέγη Άγιος Νικόλαος Θηβών

2).Τό Εκκλησιαστικό Οίκοτροφεΐον  Θηλέων ή Θεομήτωρ

3).Τό Οίκοτροφεΐον Αρρένων Λεβαδείας Ό Όσιος Λουκάς

4).Τό οικοτροφείο θηλέων Λεβαδείας Ή Αγία Φιλοθέη

5).Τό οίκοτροφεΐον Aρρένων Θηβών Ό Άγιος Ιωάννης ό Καλοκτένης

6).Τήν Εκκλησιαστική Στέγη Ευγηρίας Ό Άγιος Βλάσιος

7).Τίς Εκκλησιαστικές κατασκηνώσεις Ιερουσαλήμ στόν Παρνασσό.

8).Τό Νέο Επισκοπικό Μέγαρο Λεβαδείας.

9).Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης, σέ πτέρυγα του Επισκοπείου 

10).Γενικό Φιλόπτωχο Ταμείο.

Με τα ως άνω όμως δεν μπορούμε να μην σταματήσουμε στον χαρακτήρα και το ήθος αυτής της διακονίας. Μιας διακονίας αθόρυβης, πειθαρχημένης στη ζωή της Εκκλησίας, που έφθασε στα όρια της θυσίας. Το 1981 παραιτήθηκε της ενεργού υπηρεσίας. 

Εφησυχάζων πια απ’ την οχληρή διοίκηση δεν έπαυσε όμως να παρακολουθεί άγρυπνα και με αγάπη την κάθε πτυχή της εκκλησιαστικής ζωής μέχρι το 1995 όπου οι δυνάμεις του άρχισαν να τον εγκαταλείπουν.Ευτύχησε να ζήσει ανάμεσα στα πνευματικά του παιδιά που τόσο τον αγαπούσαν και τον σέβονταν.Ευτύχησαν όλοι αυτοί που τον περιτριγύριζαν και διακονούσαν μια οσιακή μορφή. 

Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι ο νυν Αρχιεπίσκοπος κ.κ. Ιερώνυμος ο Β΄ ως Πνευματικό του παιδί από την πρώτη ημέρα της παραιτήσεώς του μέχρι και της κοιμήσεώς του τον υπηρέτησε με μεγάλη αφοσίωση και πολλή  αγάπη. Φτάνει να θυμηθούμε ότι σε όποια εκδήλωση και αν ευρίσκοντο οι δυο μαζί ο τότε Θηβών και Λεβαδείας κ. Ιερώνυμος ουδέποτε έφερε Εγκόλπιο έξωθεν του ράσου του παρουσία του παππού Νικόδημου. 

Οι Μοναχές της Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Μαζαρακίου έδωσαν πραγματική αγάπη στον σεβάσμιο γέροντα Νικόδημο και πήραν πλούσια ευλογία. Ο τότε Μητροπολίτης Θηβών και Λεβαδείας και νυν Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμος το 1989 είχε γράψει για τον Μακαριστό  σήμερα κυρό Νικόδημο σε άρθρο του με τίτλο:«ΠΕΝΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ»:....

Συμπληρώθηκαν πενήντα χρόνια (1938-1988) άπό τότε πού, λαϊκός ακόμη, ό Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ. Νικόδημος, άρχισε νά ασχολείται ποιμαντικά μέ τόν κόσμο τών κωφαλάλων. Πενήντα χρόνια μαζί τους καί μάλιστα σέ καιρούς δύσκολους καί μέ μέσα πενιχρά.Ισως γιά τόν πολύ κόσμο καί τήν καταναλωτική κοινωνία μας τέτοια γεγονότα δέν συγκινούν καί περνούν απαρατήρητα, γιά τόν εκκλησιαστικό όμως χώρο γίνονται σταθμοί. 

Μόνον αυτοί πού έτυχε νά έχουν στήν οικογένεια τους έναν κωφάλαλο ή έζησαν άπό κοντά τήν προσπάθεια αύτη καί μάλιστα, σ' εποχές πού δέν υπήρχαν άλλες δυνατότητες ειδικής παιδαγωγικής ή οπτικοακουστικά μέσα, μόνον αυτοί μπορούν νά εκτιμήσουν τό μέγεθος τής προσφοράς καί τής εργασίας αυτής.

Σ' ένα ναό τής Αθήνας, λαϊκός τότε ό Σεβασμιώτατος, προσέφερε τίς υπηρεσίες του στο Κατηχητικό έργο τής Εκκλησίας. Κάθε Κυριακή ένας κωφάλαλος ήταν παρών, έτσι άπό παρόρμηση, άλλά δέν καταλάβαινε τίποτε άπ' όσα λέγονταν καί λάμβαναν χώραν. 

Ή διψασμένη του όμως ψυχή θέλησε νά μάθει καί πλησίασε με ενδιαφέρον τόν Σεβασμιώτατο. Πώς όμως νά γίνει ή συνάντηση; Ανάμεσά τους υψωνόταν τό τείχος τής γλώσσας. Όμως ή θέληση καί ή επιμονή τών δύο γκρέμισαν τό φράγμα καί ό κωφάλαλος σιγά - σιγά οδηγεί τόν Σεβασμιώτατο στόν κόσμο τής σιωπής μέ τή νοηματική γλώσσα καί αντίστροφα.

Ο Σεβασμιώτατος γίνεται δάσκαλος τού Λόγου του Θεού, ιεραπόστολος σ' έναν άγνωστο κόσμο πού βρίσκεται δίπλα μας, ανοίγοντας έτσι ένα μεγάλο δρόμο στις ψυχές αυτές, πού τίς έβγαζε άπ' τό περιθώριο και τη Μοναξιά. Τό θαύμα είχε γίνει. Ή συντροφιά τών κωφαλάλων μεγάλωσε. 

Στις συναντήσεις πήγαιναν οι οικογένειές των, οί φίλοι καί οί συγγενείς των. Ή εργασία προχώρησε σέ βάθος. Έπισκέψεις στα σπίτια  των, ανεύρεση εργασίας, εκκλησιασμός, μυστηριακή ζωή, προσκυνηματικές εκδρομές, εσωτερική στήριξη και κάθε άλλο πού δίνει πραγματικό νόημα καί σκοπό στή ζωή.

Στήν άρχή ή μεγάλη συντροφιά φιλοξενήθηκε, σε διάφορους χώρους πού προσφέρονταν φιλικά. Αργότερα απέκτησαν στό κέντρο τής Αθήνας ένα δικό τους μεγάλο κτήριο που στεγάζει άπό τότε τήν όμορφη συντροφιά. Αίθουσα με ναό, γραφείο, εξομολογητήριο, κυλικείο, χώρο άναψυχής δωμάτια με σύγχρονα μέσα ειδικής διδασκαλίας, με βεράντες στή διακονία αγάπης.

Τελευταία ετοιμάζεται ένα εξοχικό σπίτι στήν Αίγινα πού θά φιλοξενεί όλο αυτό τό έργο τής αγάπης. Τό ενδιαφέρον τού Σεβασμιωτάτου πάντοτε τό ίδιο και τότε καί όταν ανέλαβε τή διαποίμανση τής Μητροπόλεώς μας - κατέβαινε στήν Αθήνα κάθε Πέμπτη - καί τώρα που απεσύρθη άπό τήν ενεργό διαποίμανση τής Μητροπόλεως ό ζήλος αμείωτος.

Άλλα καί οί κωφάλαλοι ήξεραν και ξέρουν νά ανταποδίδουν μ' ένα δικό τους τρόπο τήν άγαπή καί τήν ευγνωμοσύνη. Μέ εκδρομές, επισκέψεις στη Βοιωτία καί μέ διάφορες εκδηλώσεις δημιούργησαν μιά πνευματική σχέση με τό χώρο μας.

Όσοι γιά πρώτη φορά, παρακολουθούν ομιλία, συζήτησή τους, πρό πάντων τήν θεία Λειτουργία, πού τούς μεταδίδονται μέ νοήματα, συγκλονίζονται όταν ακούν σέ ιερές στιγμές άναρθρες κραυγές, δείγμα συμμετοχής καί κατανοήσεως.

Επισκεφθήκαμε κάποτε μέ τόν Σεβασμιώτατο ένα πρότυπο Ίδρυμα ηλικιωμένων στή Γερμανία. Μία τρόφιμος ήταν κωφάλαλη καί τυφλή βυθισμένη στόν κόσμο της. Σκεπτόμουν πώς νά επικοινωνήσει κανείς μ' έναν άνθρωπο πού δέν βλέπει, δέν ακούει καί δέν μιλά.Ό Σεβασμιώτατος πλησίασε πήρε τό χέρι της καί με το δάκτυλό του χάραξε στήν παλάμη της κάποια σημεία. Τί συγκλονιστικό! 

Ή τρόφιμος άνέκραξε καί άρχισε "νά μιλά"  μέ τόν δικό της τρόπο.Πενήντα χρόνια τέτοιας εργασίας, είναι οπωσδήποτε μιά μαρτυρία καί ένα δώρο του Θεού στήν κοινωνία μας. Το σπουδαιότερο όμως ή βεβαιότητα, ότι σ' αύτού τού είδους τίς εργασίες ή θέληση του άνθρωπου καί ή χάρη του Θεού ανοίγουν τούς δρόμους πού φαίνονται δύσκολοι ή κλεισμένοι.

Συμφιλιωμένος όμως με την αναχώρηση από τον κόσμο αυτό, ο Γέροντας Νικόδημος ετοίμασε μόνος την τελευταία επίγεια κατοικία του που έκτισε πλάϊ του Ναού των Αγίων Μυροφόρων Γυναικών και του Αγίου Νικοδήμου στή θέση Μαζαράκι τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν.  

«Ήρθε ο καιρός να φύγω», έλεγε, στα Πνευματικά του παιδιά  «να συναντήσω τον Κύριο που τόσο αγάπησα. Δεν φοβούμαι, το επιθυμώ, αλλ’ όμως είναι δύσκολο. «Δύσκολο το πέρασμα».Ξαπλωμένος στην απλωτή καρέκλα, απέναντι στο αναμμένο τζάκι, μέσα σ’ ένα ζεστό περιβάλλον ο γέροντας Νικόδημος έφυγε οσιακά, στις 15 Φεβρουαρίου 1996.

Η Διαθήκη του είναι ανακεφαλαίωση της ζωής του. Αποπνέει άρωμα πίστεως, ελπίδα αναστάσεως, γεμάτη απλότητα, αγάπη, στοργή, ενδιαφέρον γι’ αυτό και σκορπίζει ηρεμία, γαλήνη, αισιοδοξία. «Ο Τάφος», γράφει, «να είναι απλούς και απέριττος. Μια πλάκα και ένας σταυρός είναι αρκετά. Κάτω από το όνομα μου να χαραχθεί το Κυριακόν Λόγιον ΑΓΑΠΑΤΕ ΑΛΛΗΛΟΥΣ».

Ο  Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμος πάντα τελεί σαν σήμερα μνημόσυνο υπέρ Μακαρίας μνήμης και Αιωνίου Αναπαύσεως της οσιακής ψυχής του Πνευματικού του Πατρός Νικοδήμου. Ας έχουμε την ευχή του.

Π.ΒΟΙΩΤΟΣ