ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ ΤΟ ΧΑΣΜΑ

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ την ώρα που αναχώρησε 

για προεκλογική εκδήλωση στο Οχάιο,

Καθώς οι εντάσεις με το Ιράν εξανεμίζονται, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στρέφεται προς τους ίδιους τους ανθρώπους και τις οντότητες που για τρία χρόνια αποξένωνε ή δυσαρεστούσε: το ΝΑΤΟ, τους δυτικούς συμμάχους και τις υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ.

Ο Τραμπ, ο οποίος είπε κάποτε ότι οι πράκτορες υπηρεσιών κατασκοπείας των ΗΠΑ πρέπει να «επιστρέψουν στο σχολείο», αναδεικνύει τώρα το έργο τους που οδήγησε στη φονική αεροπορική επίθεση κατά του ισχυρότερου στρατηγού του Ιράν. 

«Υπάρχουν ψήγματα ειρωνείας, αλλά κανείς δεν σκέφτεται ότι ξαφνικά μας αγάπησε», δήλωσε στο «Associated Press» ο Μαρκ Πολυμερόπουλος (Marc Polymeropoulos), συνταξιούχος σήμερα μετά από 26 χρόνια υπηρεσίας στη CIA με αποστολές στη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και την Ευρασία.

Παράλληλα, η διάσταση απόψεων ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη ως προς το ιρανικό ζήτημα μοιάζει μεγαλύτερη από ποτέ μετά την κλιμάκωση των τελευταίων ημερών, όμως Παρίσι, Λονδίνο και Βερολίνο είναι πιθανόν να προσπαθήσουν να εκμεταλλευθούν το δειλό διπλωματικό άνοιγμα που προς στιγμήν επιχειρεί ο Ντόναλντ Τραμπ. 

«Το χάσμα συνεχίζει να ανοίγει, ακολουθώντας την πορεία των τριών τελευταίων ετών», διαπιστώνει ο Benjamin Haddad, Γάλλος ερευνητής του Atlantic Council στην Ουάσιγκτον. Μετά τον θάνατο του πανίσχυρου Ιρανού στρατηγού, Κασέμ Σουλεϊμανί από αμερικανικό πλήγμα και πριν από την απάντηση της Τεχεράνης με τις επιθέσεις κατά των βάσεων όπου σταθμεύουν αμερικανικές δυνάμεις στο Ιράκ.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο εγκατέλειψε την ξύλινη διπλωματική γλώσσα για να προσάψει στους Ευρωπαίους ότι:«Δεν υπήρξαν τόσο χρήσιμοι» όσο είχε ελπίσει στην στήριξή τους προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.Η Γαλλία «κάνει λάθος», απάντησε σε Γαλλίδα Υπουργό που δήλωσε ότι ο Κόσμος «είναι περισσότερο επικίνδυνος» μετά τον θάνατο του Ιρανού στρατηγού.

Στην ομιλία με την οποία θέλησε να ξεκινήσει μία φάση άμβλυνσης των εντάσεων, ο Αμερικανός Πρόεδρος ζήτησε την υποστήριξη των Ευρωπαίων συμμάχων των ΗΠΑ, τους οποίους δεν σταματά να πιέζει. Το αίτημά του είναι διπλό: να τον μιμηθούν αποχωρώντας από την διεθνή πυρηνική συμφωνία με το Ιράν και να ενισχύσουν την δική τους στρατιωτική συμβολή στην Μέση Ανατολή.

Στο πρώτο αίτημα, η απάντηση είναι κατηγορηματική: Οχι.

Την ώρα που ο Τραμπ απευθυνόταν από τον Λευκό Οίκο προς τον κόσμο, ο στενότερος σύμμαχός του στην Ευρώπη, ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον επαναδιατύπωνε προς τον πρόεδρο του Ιράν Χασάν Ροχανί «την διαρκή δέσμευση του Ηνωμένου Βασιλείου» προς την συμφωνία της Βιέννης.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ενωσης – ακόμη και αν η συμφωνία βρίσκεται υπό όλο και μεγαλύτερη απειλή εξαιτίας της επαναφοράς των αμερικανικών κυρώσεων και την σταδιακή αποδέσμευση της Τεχεράνης.

«Μου φαίνεται αδιανόητο ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα παραταχθούν πίσω από τον Τραμπ στο βάραθρο που φαίνεται ότι μας στέλνει», δηλώνει η Rachel Rizzo, ειδική σε θέματα Διατλαντικής Ασφάλειας του Center for a New American Security. Κατά την γνώμη της, η απόσταση ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και τους Ευρωπαίους είναι τόσο μεγάλη ως προς το θέμα, που οι εντάσεις ανάμεσά τους κινδυνεύουν να επιδεινωθούν περαιτέρω, πριν αμβλυνθούν. 

Διότι, κατά βάθος, πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες θεωρούν ότι η κλιμάκωση στην Μέση Ανατολή είναι ακριβώς ο καρπός της αμερικανικής αποχώρησης από την ιρανική συμφωνία. Το δεύτερο αίτημα του Τραμπ απευθυνόταν στο ΝΑΤΟ, από το οποίο ζήτησε «να εμπλακεί πολύ περισσότερο» στην περιοχή.

Οι Ευρωπαίοι «θα εκτιμήσουν την ειρωνεία εκ μέρους ενός προέδρου που δεν έχει σταματήσει να επικρίνει την Ατλαντική Συμμαχία και τα μέλη της και ο οποίος στρέφεται προς αυτήν όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με μία κρίση», δηλώνει η Julie Smith του German Marshall Fund of the United States.Το ζήτημα είναι αν επιθυμούν την εμπλοκή αυτή, την ώρα που η κατάσταση είναι περισσότερο τεταμένη από ποτέ, αλλά επίσης εάν έχουν τα μέσα. 

«Ομως, πρέπει να λάβουν σοβαρά υπ’ όψιν το αίτημα», εξηγεί ο Benjamin Haddad, για να μην βρεθούν στην ίδια κατάσταση με την Συρία, όπου αιφνιδιάσθηκαν όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την αμερικανική αποχώρηση, αν και είχε κάνει γνωστές τις προθέσεις του πολύ καιρό πριν».