ΟΙ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΘΑ ΔΙΑΚΟΠΟΥΝ;

 

Συζητιέται ξανά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το μέλλον των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης - Τουρκίας. Το θέμα βγήκε ξανά μπροστά μετά και τις συζητήσεις στη Γερμανία ή πιο σωστά τις δημόσιες τοποθετήσεις Μέρκελ και Σούλτζ για διακοπή των διαπραγματεύσεων με την Τουρκία. Έστω με διαφορετικούς τόνους ο καθένας. 

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη αποφανθεί πως οι διαπραγματεύσεις με την Τουρκία πρέπει να σταματήσουν αν η Τουρκία εφαρμόσει πλήρως το περιεχόμενο του δημοψηφίσματος. Λίγο αόριστο αυτό είναι η αλήθεια αλλά αυτή είναι η απόφαση. Τα ερωτήματα που μπαίνουν είναι πολλά. 

Πρώτον θα υλοποιήσει η κ. Μέρκελ, που μάλλον αυτή φαίνεται να επανεκλέγεται, την εξαγγελλία της ή θα ακολουθήσει πιο «συνετή» πολιτική; Επιπρόσθετα αν έτσι θα έχουν τα πράγματα, τι θα γίνει αν ο κ. Σούλτζ είναι ο υπουργός των Εξωτερικών της κ. Μέρκελ;  

Άποψή μου είναι πως θα επιχειρηθεί μια ακόμα προσπάθεια ανάγνωσης των προθέσεων του Ερντογάν. Αν κατ’ αυτή την τελευταία ανάγνωση διαπιστωθεί τελεσίδικα πως ο Τούρκος Προέδρος είναι πλήρως εκτός ευρωπαϊκών γραμμών, τότε μόνον νομίζω πως η Γερμανία θα βάλει αυτό το ζήτημα στην ατζέντα των ευρωπαϊκών οργάνων. 

Όμως ακόμα και τότε θα είναι δύσκολο να παρθεί μια ομόφωνη απόφαση, επί επιπέδου αρχηγών κρατών, για διακοπή των διαπραγματεύσεων με την Τουρκία. Ας υποθέσουμε όμως ότι αυτό γίνεται, μπαίνει το ερώτημα τι σημαίνει αυτό για μας.

Εδώ υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούν να λεχθούν. Είναι βέβαιο πως είναι προς όφελος της Κύπρου μια τέτοια εξέλιξη, έστω και αν η διαδικασία ένταξης της Τουρκίας δεν απέδωσε τα αναμενόμενα; Με άλλα λόγια δεν μας ωφέλησε η σύνδεση Ε.Ε.-Τουρκίας, θα μας βοηθήσει η διακοπή; 

Από την άλλη όμως, μήπως είναι μια ουτοπία, αυτή η επιμονή μας πως η όποια σχέση ΕΕ-Τουρκίας κάτι θα σημαίνει και για μας;  Κάποτε αλλάζουν οι καιροί και εμείς πρέπει να είμαστε σε θέση να το δούμε. Δεν γίνεται να έρχεται χειμώνας και εμείς να ετοιμαζόμαστε για μακροβούτια. 

Καταλαβαίνω ότι δεν μπορούμε ίσως να πρωτοστατήσουμε στη διακοπή αυτών των διαπραγματεύσεων αλλά αυτό δεν νομίζω πως πρέπει και να σημαίνει ότι δικαιολογούμαστε να πάρουμε τα μεγάφωνα και να αρχίσουμε να φωνάζουμε υπέρ της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας. 

Με τα μεγάφωνα υπέρ ελπίδων που δεν πραγματοποιήθηκαν όταν μάλιστα οι συνθήκες ήταν ευνοϊκότερες. Θα είμαστε μάλλον αφελείς ή και γελοίοι. Είναι βέβαια και με ευθύνες δικές μας που δεν πραγματοποιήθηκαν αλλά αυτό δεν είναι του παρόντος. 

Αναφέρομαι στην ημερομηνία έναρξης διαπραγματεύσεων που δώσαμε στη Τουρκία με αντάλλαγμα μια χειραψία. Τι θα σημαίνει όμως μια πλήρης διακοπή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας; Τι θα σημαίνει για μας; 

  

Δεν είμαι βέβαιος πως αν δεν ωφέλησε η διαδικασία ένταξης θα μας βλάψει η διακοπή! Είναι πιθανά και τα δυο σενάρια κατά τη γνώμη μου. Πιθανόν η διακοπή να σημάνει περαιτέρω εμβάθυνση της ήδη εφαρμοζόμενης τουρκοποίησης των κατεχομένων. 

Μπορεί όμως αυτό να ανατραπεί επειδή η ΕΕ θα συνεχίσει να κρατάει επαφή με τον Ερντογάν; Είναι αυτό μια βάσιμη ελπίδα; Δεν το πιστεύω.  Για να εξετάσουμε όμως ένα άλλο, δεύτερο σενάριο θα πρέπει να δούμε αν και πως η διακοπή των διαπραγματεύσεων θα βλάψει δραστικά την τουρκική οικονομία. 

Δεν είμαι οικονομολόγος (αλλοίμονο αν αφήναμε την οικονομία στα χέρια των οικονομολόγων) πιστεύω όμως με όσα μελετώ πως ναι η τουρκική οικονομία ενώ βρίσκεται ήδη σε κίνδυνο θα οδηγηθεί σε αχαρτογράφητα νερά αν η απόσταση που τη χωρίζει από την Ευρώπη καταστεί αδιάβατη. 

Και πρέπει αυτό να είναι κάτι που επισταμένα πρέπει να μελετούμε.  Καμία διαφωνία βέβαια με όσους λένε πως περισσότερο μας συμφέρει μια Τουρκία δημοκρατική, συνδεδεμένη στο άρμα της Ευρώπης παρά μια Τουρκία που απομακρύνεται από τη δημοκρατία και ολισθαίνει προς τον ακραίο ισλαμισμό. 

Συμφωνώ σ’ αυτό όμως παραμένει ερώτημα πως και με πιο τρόπο μπορούμε να κατευθύνουμε την Τουρκία προς τον δρόμο που επιθυμούμε. Πάντως τον δρόμο της διπλωματίας, της επίμονης επαφής μαζί της, ακόμα και «με το κολάτζιον», είναι δρόμοι που ακολουθήσαμε. 

Έχει αξία να επιμείνουμε ή πρέπει να ξανασκεφτούμε; Εγώ προτείνω να ξανασκεφτούμε.  Αυτό το τελευταίο το εννοώ πλήρως διότι από τη μια τα ηνία μεν τα κρατούν άλλοι.

Αλλά και εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να κοιτάζουμε κατά που παν τα πράγματα για να μπορούμε έτσι να εξασφαλίζουμε καλύτερα το μέλλον μας.