Η ΙΣΠΑΝΙΑ ΚΑΛΕΙΤΑΙ ΝΑ ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙ ΤΟΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΤΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ

ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΦΟΝΙΚΕΣ ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ

Η Ισπανία είναι σε αγώνα δρόμου για την ανοικοδόμηση των περιοχών που καταστράφηκαν από τις φονικές πλημμύρες του περασμένου μήνα, αλλά οι εμπειρογνώμονες έχουν ζητήσει να επανεξεταστεί η ανάπτυξη με τη μετεγκατάσταση των κτιρίων μακριά από τις ευάλωτες περιοχές.

Οι πλημμύρες της 29ης Οκτωβρίου που έπληξαν την Ισπανία ήταν οι χειρότερες των τελευταίων δεκαετιών και σκότωσαν τουλάχιστον 230 ανθρώπους, κάλυψαν πόλεις με λάσπη και συντρίμμια, κατέστρεψαν γέφυρες, δρόμους και σιδηροδρομικές γραμμές και βύθισαν αυτοκίνητα, κυρίως στην ανατολική περιοχή της Βαλένθια.

"Ο βαθμός της καταστροφής και της ερείπωσης ήταν ιστορικός" στην περιοχή της Βαλένθια, όπου περίπου 80 πόλεις επλήγησαν από τις καταρρακτώδεις βροχές, σύμφωνα με έκθεση του Ανώτατου Συμβουλίου Κολλεγίων Αρχιτεκτόνων της Ισπανίας. Η ανοικοδόμηση πρέπει "να πραγματοποιηθεί με ενσυναίσθηση, τεχνική αυστηρότητα και μεγάλη υπευθυνότητα", δήλωσε η πρόεδρός του Marta Vall-Llossera.

"Με την υπερθέρμανση του πλανήτη να κάνει τα μετεωρολογικά φαινόμενα πιο έντονα και πιο συχνά, η αρχιτεκτονική θα έχει σημαντικό ρόλο να παίξει", δήλωσε στο AFP. "Θα πρέπει να χτίσουμε διαφορετικά", πρόσθεσε, συνιστώντας την επιστροφή στην "παραδοσιακή, συμπαγή μεσογειακή πόλη".

Στην τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Ισπανίας, τη Βαλένθια, η γη έχει οικοδομηθεί υπέρμετρα, καθιστώντας την πιο ευάλωτη στις πλημμύρες, καθώς το σκυρόδεμα εμποδίζει το έδαφος να απορροφήσει το νερό. Στο προάστιο Paiporta της Βαλένθια, επίκεντρο της καταστροφής, οι δρόμοι μετατράπηκαν γρήγορα σε χείμαρρους λάσπης που παρέσυραν τα πάντα στο πέρασμά τους.

"Πρέπει να προσπαθήσουμε να ξαναβάλουμε τη φύση στις πόλεις, να μειώσουμε τη χρήση των αυτοκινήτων, να κάνουμε τα οδοστρώματα λιγότερο σκληρά, πιο διαπερατά και πιο ικανά να αντέξουν καλύτερα την έντονη ζέστη και τις καταρρακτώδεις βροχές", δήλωσε η Vall-Llossera.

Αναγκαστικές απαλλοτριώσεις

Το 2003 εγκρίθηκε στην περιοχή της Βαλένθια ένα σχέδιο πρόληψης του κινδύνου πλημμύρας, το οποίο όμως δεν είναι δεσμευτικό και δεν έχει "αναδρομικά αποτελέσματα", δήλωσε η Maria Jesus Romero Aloy, εμπειρογνώμονας σε θέματα πολεοδομικού δικαίου στο Πολυτεχνείο της Βαλένθια.

Η Βαλένθια αντιπροσωπεύει μόλις το 5% της ισπανικής επικράτειας που κινδυνεύει από πλημμύρες, αλλά έχει δει το 20% των ισχυρών βροχοπτώσεων που καταγράφηκαν την τελευταία δεκαετία στη χώρα, σύμφωνα με το σχέδιο.

Ο υψηλότερος κίνδυνος πλημμύρας συγκεντρώνεται στο 12 τοις εκατό της περιοχής - όπου βρίσκεται το δημοφιλές παραθαλάσσιο θέρετρο Μπένιντορμ - και επηρεάζει 600.000 άτομα. Σε αυτή την περιοχή, οι αρχές συνιστούν τα σπίτια να διαθέτουν στεγανά παράθυρα και εσωτερική σκάλα με πρόσβαση στην οροφή, ώστε να είναι δυνατή η διαφυγή από αιφνίδιες πλημμύρες.

Ωστόσο, η Romero Aloy δήλωσε ότι πρέπει να υπάρξει επανεξέταση του εδαφικού μοντέλου και να εξεταστεί το ενδεχόμενο απομάκρυνσης κτιρίων ή εγκαταστάσεων που αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο πλημμύρας. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων επιτρέπεται επί του παρόντος να ανοικοδομήσουν σε πλημμυρισμένα εδάφη ακόμη και σε ζώνη υψηλού κινδύνου.

Ο μόνος τρόπος για να αποτραπεί αυτό είναι μέσω μιας "αναγκαστικής απαλλοτρίωσης", όπως συνέβη το 2019 στο Οντενιέντε, έναν δήμο περίπου 85 χιλιόμετρα νότια της Βαλένθια. Εκεί μια ολόκληρη γειτονιά "εξαλείφθηκε" και μετατράπηκε σε αντιπλημμυρική οδό, ένα κανάλι που προορίζεται για τη διέλευση των πλημμυρικών υδάτων, δήλωσε η Romero Aloy.

Φυσικά εμπόδια

Οι δήμαρχοι, ωστόσο, είναι απρόθυμοι να απαλλοτριώσουν επειδή πρόκειται για μια περίπλοκη πολιτική απόφαση, ειδικά όταν η χώρα αντιμετωπίζει έλλειψη κατοικιών, πρόσθεσε. Αλλά ένα μήνα μετά τις πλημμύρες υπάρχει μια αυξανόμενη ευαισθητοποίηση μεταξύ των υπευθύνων λήψης αποφάσεων, δήλωσε ο Federico Jesus Bonet Zapater, εμπειρογνώμονας σε θέματα πολιτικής μηχανικής, καναλιών και λιμένων που συμβουλεύει την περιφερειακή κυβέρνηση της Βαλένθια.

"Έργα για την κατασκευή φραγμάτων ή την εκτροπή καναλιών, τα οποία βρίσκονται στο τραπέζι εδώ και αρκετό καιρό, πρόκειται επιτέλους να μελετηθούν", πρόσθεσε. Ο Rafael Delgado Artes, εμπειρογνώμονας σε θέματα περιφερειακού σχεδιασμού και πρόληψης κινδύνων, συνιστά τη δημιουργία "φυσικών φραγμών", όπως τα δάση, για την ελαχιστοποίηση των ζημιών από τις πλημμύρες και "τεχνητές κοίτες ποταμών για την εκτροπή των ποταμών μακριά από τα κέντρα των πόλεων".

Στο κέντρο της Βαλένθια, η οποία γλίτωσε από την καταστροφή του Οκτωβρίου, ο ποταμός που διασχίζει την πόλη εκτράπηκε μετά τις καταστροφικές πλημμύρες του 1957 και στη θέση του βρίσκεται ένα δημοφιλές αστικό πάρκο.