ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟ 'ΜΕΡΙΣΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ' Η ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ

Πολιτική απόφαση θα αποτελέσει η διανομή -ή μη- του "μερίσματος ανάπτυξης", η οποία αναμένεται να ληφθεί στις αρχές Δεκεμβρίου όταν και θα υπάρχει ακόμη καλύτερη εικόνα για την πορεία της οικονομίας το 2021.

Το βασικό επιχείρημα όσων υποστηρίζουν ότι το επίδομα θα πρέπει να δοθεί είναι ότι η οικονομία ανακάμπτει ταχύτητα, με την ανάπτυξη -μετά από τρεις αναθεωρήσεις- να υπολογίζεται πλέον στο 7%, και ίσως υψηλότερα, το 2021. Συνεπώς, υπάρχει το περιθώριο να διανεμηθεί ένα έκτακτο επίδομα, στη λογική ότι η ανάπτυξη αυτή θα πρέπει να διαχυθεί και στην οικονομία και ειδικά στους οικονομικά ασθενέστερους.

Μετά τη θέσπιση διπλού επιδόματος ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος για τα νοικοκυριά με εισόδημα στο όριο της φτώχειας, "ακάλυπτοι" από το δίχτυ προστασίας του κράτους μένουν μόνο οι χαμηλοσυνταξιούχοι που δεν πήραν αναδρομικά. Ωστόσο, αυτοί αριθμούν περίπου 1,3 εκατ. ευρώ. Συνεπώς θα πρέπει να διατεθεί ένα αξιόλογο κονδύλι για να έχει νόημα ένα έκτακτο επίδομα στο τέλος του χρόνου.

Ενδεικτικά, ένα επίδομα της τάξης των 400-500 ευρώ θα είχε κόστους από 520 έως και 650 εκατ. ευρώ. Το θετικό είναι ότι αν το ποσό αυτό δοθεί κοντά στις εορτές θα περάσει στο σύνολό του στην κατανάλωσή και -κατά ένα μέρος- στα δημόσια ταμεία. Το ερωτηματικό είναι αν κρίνεται σκόπιμο να έχουμε τώρα μια ισόποση διεύρυνση του ελλείματος, που θα φτάσει φέτος (χωρίς το "μέρισμα ανάπτυξης") στο 10% του ΑΕΠ. 

Όσοι -και μέσα από το οικονομικό επιτελείο- κλίνουν στο να μην δοθεί αυτό το επίδομα, βασίζονται στο γεγονός ότι η οικονομία δεν έχει ακόμη "ανάπτυξη", αλλά "ανάκαμψη" μετά από μια σοβαρή κρίση όπως αυτή του κορονοϊού. Σε αυστηρά οικονομικούς όρους η Ελλάδα θα ανακτήσει την απώλεια του 9% που είχε στο ΑΕΠ της το 2020, το πρώτο τρίμηνο του 2022. Από εκεί και πέρα θα μπορεί κάποιος να μιλήσει για "ανάπτυξη" της ελληνικής οικονομίας.

Επιπλέον επισημαίνουν ότι το "δίδυμο" πανδημίας και συνεχών ανατιμήσεων απαιτεί εγρήγορση και πόρους σε ετοιμότητα για νέα μέτρα στήριξης. Στην κατεύθυνση αυτή, αναφέρουν και την αρωγή προς τους πυρόπληκτους του καλοκαιριού ύψους 500 εκατ. ευρώ, η οποία χρειάστηκε και επέκταση των δαπανών του Προϋπολογισμού.

Πολύ πρόσφατα, ανακοινώθηκε το πακέτο των 620 εκατ. ευρώ για την ανάσχεση των ανατιμήσεων. Ακόμη και αν το μεγαλύτερο μέρος του πακέτου για τις ανατιμήσεις καλύπτεται από τα έσοδα από τις δημοπρασίες των δικαιωμάτων ρύπων, κανείς δεν μπορεί να βεβαιώσει ότι δεν θα χρειαστούν ακόμη περισσότεροι πόροι πριν το τέλος του χρόνου.

Επίσης, "ανοιχτός λογαριασμός" είναι και οι επιπτώσεις από τη συνέχιση της πανδημίας. Μπορεί το ΥΠΟΙΚ να αντιστέκεται στο αίτημα της εστίασης για νέα μέτρα στήριξης λόγω των περιορισμών για τους ανεμβολίαστους, αλλά το αφήνει ανοιχτό για τον επόμενο ή μεθεπόμενο μήνα αν όντως καταγραφεί μείωση του τζίρου στο κλάδο.

Τα ουσιαστικά ερωτήματα 

Το βασικό ερώτημα είναι αν το ΥΠΟΙΚ (και η Κυβέρνηση) θα θελήσει να προχωρήσει στην καταβολή του έκτακτου αυτού επιδόματος αποδεχόμενο ένα επιπλέον βάρος στο έλλειμμα, το οποίο θα φτάσει στο 10% το 2021. Το ΥΠΟΙΚ θα βρει μπροστά του την όποια αύξηση το 2022, όταν θα πρέπει να πετύχει μια μεγάλη δημοσιονομική προσαρμογή. Επιπλέον, θα είναι σχετικά δύσκολο να εξηγήσει μια τέτοια κίνηση και στους Θεσμούς (κυρίως την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον ESM).

Τούτο με δεδομένο ότι η απουσία στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα και για το 2021 και για το 2022 (λόγω της διατήρησης της συνολικής ρήτρας διαφυγής) επιτρέπει μέτρα για την κάλυψη των αναγκών που δημιουργεί η πανδημία και -πρόσφατα- οι ανατιμήσεις των ενεργειακών προϊόντων. Όχι όμως και έκτακτα επιδόματα, τα οποία δεν θα έχουν στόχο να καλύψουν κάποια ανάγκη, αλλά δίνονται για πολιτικούς λόγους Η γνώμη των Θεσμών θα μετρήσει καθώς η Ελλάδα συνεχίζει να βρίσκεται σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας.