ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

Τι σχεδιάζει η Τουρκία...Οι εξελίξεις σε σχέση με την Τουρκία δεν αποτελούν έκπληξη ούτε αιφνιδίασαν κανένα. Αποτελούν άλλο ένα βήμα κλιμάκωσης των τουρκικών κινήσεων στην ευρύτερη περιοχή.Η ελληνική αντίδραση της επιφυλακής στην οποία ετέθησαν οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας ήταν επίσης αναμενόμενη.

Το ερώτημα που τίθεται τώρα είναι πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να το τραβήξει η Τουρκία. Οι έρευνες νοτίως του Καστελόριζου την ίδια περίοδο που στη Λιβύη είναι πολύ πιθανή και η άμεση εμπλοκή της Αιγύπτου αποτελεί μεγάλο ρίσκο για τη γείτονα, αν επιδιώκει να τραβήξει το σκοινί στα άκρα...

Από την άλλη πλευρά η οικονομία της Τουρκίας αντιμετωπίζει προβλήματα, η ισοτιμία της τουρκικής λίρας συνεχίζει να καταρρέει, το καθεστώς Ερντογάν χάνει την επιρροή του στην τουρκική κοινή γνώμη.Μια υποχώρηση στα μέτωπα που έχει ανοίξει στο εξωτερικό θα λειτουργούσε σαν χαριστική βολή.

Ενδεικτικές των πιθανών προθέσεων της Τουρκίας, για το μέχρι πού είναι διατεθειμένη να τραβήξει το σκοινί είναι οι αθρόες αγορές χρυσού τους τελευταίους μήνες από την Κεντρική Τράπεζα της γείτονος.Σύμφωνα με ένα δημοσίευμα της Asian Review, η Τουρκία φέτος έχει ξεπεράσει τη Ρωσία  ως ο μεγαλύτερος αγοραστής χρυσού στον κόσμο.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Μαρτίου αγόρασε περίπου 148 τόνους, ποσότητα τριπλάσια σε σχέση με αυτήν της ίδιας περιόδου το προηγούμενο έτος. Κατά τον Kota Hirayama of SMBC Nikko Securities η Τουρκία αυξάνει τα αποθέματα χρυσού επειδή ανησυχεί για τις σχέσεις με τις ΗΠΑ.

Η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στην Τουρκία το 2018 για την κράτηση ενός Αμερικανού πάστορα από τις τουρκικές αρχές.Η Τουρκία προμηθεύτηκε τα συστήματα S-400 το 2019 από τη Ρωσία παρά τις αντιρρήσεις των ΗΠΑ και των συμμάχων της στο ΝΑΤΟ. 

Η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ζήτησε την έκδοση ενός μουσουλμάνου κληρικού από τις  ΗΠΑ που κατηγορείται για συμμετοχή στην απόπειρα πραξικοπήματος εναντίον του Ερντογάν το 2016.Η Ουάσιγκτον μέχρι στιγμής αρνείται, δημιουργώντας ένα άλλο σημείο τριβής στις διμερείς σχέσεις.

Ασπίδα χρυσού...

Εάν οι σχέσεις επιδεινωθούν περαιτέρω και οι ΗΠΑ επιβάλουν αυστηρότερες κυρώσεις, η Τουρκία κινδυνεύει να μην είναι σε θέση να προμηθευτεί δολάρια προκειμένου να καλύψει τις υποχρεώσεις της.

Μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ υπέγραψε ένα νόμο που εμποδίζει τις τράπεζες της  Κίνας να προμηθεύονται δολάρια, ως απάντηση στο νόμο περί εθνικής ασφάλειας που η τελευταία επέβαλε στο Χονγκ Κονγκ.Υπάρχει ένα προειδοποιητικό σημάδι ότι η Τουρκία θα μπορούσε να έχει την ίδια τύχη με την Κίνα.

Τον Μάρτιο, όταν η πανδημία έπληξε τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ άνοιξε πιστωτικές γραμμές ρευστότητας σε μια σειρά κεντρικών τραπεζών που αντιμετώπιζαν ελλείψεις δολαρίων.

Η απουσία της Τουρκίας ήταν εμφανής από τον διευρυμένο κατάλογο παραληπτών."Αυτό είναι πιθανό να  τροφοδότησε το άγχος των Τούρκων πως δεν μπορούν να βασιστούν στις ΗΠΑ σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης", δήλωσε ο Hirayama. 

Στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή της Ν.Α.Μεσογείου όπως και της Ε.Ε.  θα πρέπει να δούμε τις ανησυχίες και τη στροφή της Τουρκίας προς την αύξηση των αποθεμάτων χρυσού σε συνάρτηση με τις υψηλού ρίσκου γεωπολιτικές κινήσεις της γείτονος στη Συρία, τη Λιβύη, την Κυπριακή ΑΟΖ και το Αιγαίο. Ενδεχομένως με την αύξηση των αποθεμάτων χρυσού η Τουρκία να προσπαθεί να αμυνθεί απέναντι σε πιθανές πιέσεις που θα δεχτεί αν υπάρξει μια ανάφλεξη στην περιοχή εξ αιτίας της.

Οι κινήσεις αυτές θα πρέπει επίσης να εκτιμηθούν από την οπτική γωνία μιας ενδεχόμενης απώλειας  της προνομιακής σχέσης του Ερντογάν με τον πρόεδρο Τραμπ στην περίπτωση που ο τελευταίος χάσει τις εκλογές του επόμενου Νοεμβρίου. Βλέπε: Οι επόμενες 100 κρίσιμες ημέρες...

Σε γενικές γραμμές η κίνηση της Τουρκίας τους τελευταίους μήνες να αυξήσει τα αποθέματά της σε χρυσό, σε συνάρτηση με τις γεωπολιτικές κινήσεις αποτελούν ακόμη έναν παράγοντα ανησυχίας σε σχέση με τις προθέσεις της στην εύφλεκτη ζώνη της Ν.Α. Μεσογείου…

Οι επόμενες 100 κρίσιμες ημέρες...για τις Εκλογές στις ΗΠΑ

Οι επόμενες 100 μέρες θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμες και πολλά από αυτά που θα λάβουν χώρα αυτήν την περίοδο θα διαμορφώσουν  τις άμεσες πολιτικές εξελίξεις τόσο στη χώρα μας όσο και ευρύτερα...

Την 3η Νοεμβρίου, ημέρα Τρίτη θα έχουμε την 59η προεδρική εκλογή στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου οι  ψηφοφόροι θα εκλέξουν 538 εκλέκτορες, οι οποίοι στις 14 Δεκεμβρίου 2020 θα εκλέξουν νέο Πρόεδρο και Αντιπρόεδρο. Από σήμερα μέχρι την 3η Νοέμβρη απέχουμε 106 ημέρες ακριβώς. Οι δημοσκοπήσεις τους τελευταίους μήνες δίνουν ένα σαφές προβάδισμα στον υποψήφιο των δημοκρατικών Τζο Μπάιντεν έναντι του ιδιόρρυθμου λαϊκιστή Ντόναλντ Τραμπ.

Η συμπάθεια του γεμάτου αντιφάσεις  Τραμπ προς τους αυταρχικούς ηγέτες τύπου Πούτιν, Ορμπάν, Ντούντα, δεν κρύβεται παρά τις αποστάσεις που διατηρούν τα θεσμικά αντίβαρα του αμερικάνικου συστήματος ισχύος (Κογκρέσο, Υπουργείο Εξωτερικών, Άμυνας κλπ)... Ακόμη βαθύτερος, μέχρι σημείο να εγείρει υποψίες, είναι ο "έρωτας" του Αμερικάνου προέδρου για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Στο πρόσφατο  577 σελίδων βιβλίο  του "The Room Where It Happened", ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του προέδρου των ΗΠΑ, Τζον Μπόλτον  αποκαλύπτει ότι ο Τούρκος ομόλογος του Τραμπ, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είχε  αρκετά μεγάλη επιρροή στην πολιτική των ΗΠΑ στη Συρία και αλλού...

Η  πιθανότητα να χάσει ο Ντόναλντ Τραμπ τις εκλογές και να βρεθεί μακριά από τη θέση ισχύος, πιέζει τον φέρελπι δικτάτορα της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγιπ Εντογάν  να επιταχύνει την εφαρμογή των σχεδίων ανασύστασης της οθωμανικής ισχύος στην ευρύτερη περιοχή της Ν.Α. Μεσογείου.Ο Τραμπ "έδωσε" κυριολεκτικά τους συμμάχους της Δύσης στον πόλεμο εναντίον του Ισλαμικού Κράτους Κούρδους, στον στρατό κατοχής της Τουρκίας στη Βόρεια Συρία.

Ο Τραμπ στηρίζει την Τουρκία στις επεκτατικές κινήσεις της στον εμφύλιο πόλεμο της Λιβύης...Η παρουσία του Τραμπ στον Λευκό Οίκο κάνει τους Έλληνες να αισθάνονται ανήσυχοι για τη στάση που θα κρατήσουν οι ΗΠΑ σε μια πιθανή ελληνοτουρκική διένεξη στην ευρύτερη περιοχή.

Η κατάσταση στη Ν.Α. Μεσόγειο είναι ιδιαίτερα εύφλεκτη καθώς πρόσφατα το Κοινοβούλιο της Λιβύης που υποστηρίζει τις δυνάμεις του στρατηγού Χαφτάρ στον εμφύλιο της Λιβύης εναντίον των υποστηριζόμενων από την Τουρκία δυνάμεων της κυβέρνησης της Τρίπολης, έδωσε στην Αίγυπτο την άδεια να παρέμβει στρατιωτικά εντός της Λιβύης.

Η κατάσταση μπορεί να περιπλεχτεί περισσότερο καθώς η Τουρκία συνεχίζει να κάνει γεωτρήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ ενώ οι ελληνικές υπηρεσίες εκτιμούν πως είναι πιθανόν να υπάρξει προσπάθεια έρευνας σε περιοχές νοτίως της Κρήτης όπου η Ελλάδα θεωρεί πως έχει κυριαρχικά δικαιώματα και έχει προειδοποιήσει πως δεν θα μείνει άπραγη...

Μια πιθανή έξοδος του Ντόναλντ Τραμπ από τον Λευκό Οίκο μετά από ήττα στις προσεχείς εκλογές θα άφηνε τα νώτα του Τούρκου Προέδρου ακάλυπτα από ένα σημαντικό σύμμαχο σε έναν ισχυρό πόλο διεθνούς ισχύος όπως είναι οι ΗΠΑ, έστω και όταν είναι σε μια κατάσταση αποδρομής από τις υποθέσεις της ευρύτερης περιοχής.

Δεν πρέπει να έχουμε αυταπάτες όμως πως η Τουρκία είναι ένας σημαντικός μοχλός της Δυτικής συμμαχίας τον οποίο κανένας πρόεδρος ή πόλος ισχύος της Δύσης δεν θα "τσαλακώσει" και  απομακρύνει εύκολα.

Ένας περισσότερο φυσιολογικός πρόεδρος των ΗΠΑ όμως που λειτουργεί συντονισμένα με τα Υπουργεία Εξωτερικών, Άμυνας και τους συμμάχους στο ΝΑΤΟ δεν θα άφηνε πολλά "κενά" στη λειτουργία των δυτικών μηχανισμών τα οποία εκμεταλλεύεται ο Τούρκος πρόεδρος.

Η εκμετάλλευση των κενών αυτών τα τελευταία χρόνια αφήνει πολλά περιθώρια στους ελιγμούς του Ερντογάν για την υλοποίηση των νέο-οθωμανικών του επιδιώξεων. Η πιθανή απώλεια της παράταιρης υποστήριξης Ερντογάν από τον Τραμπ πιέζει τον Τούρκο να επιταχύνει την υλοποίηση των σχεδίων. 

Όπου αυτό αυξάνει τον κίνδυνο μιας γενικότερης ανάφλεξης στην περιοχή.Καθώς εμπλέκονται άμεσα εκτός της Ελλάδας και της Αιγύπτου και η Ρωσία, η Γαλλία, η Κύπρος, το Ισραήλ και έμμεσα ολόκληρη η Ε.Ε. που θα υποστεί τις συνέπειες ενός προσφυγικού κύματος και πιθανόν και ενός ενεργειακού σοκ...

Η αύξηση του γεωπολιτικού ρίσκου σε συνδυασμό με τις εκτιμήσεις για ένα πιθανό δεύτερο κύμα της επιδημίας το Φθινόπωρο και ένα κραχ του "μπαλονιού" των διεθνών αγορών κάνουν τις προσεχείς 100 μέρες μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο.Την πλέον κρίσιμη εδώ και πολλές δεκαετίες…