H ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥΡΚΙΑΣ - ΛΙΒΥΗΣ: ΔΕΙΤΕ ΤΟΥΣ ΧΑΡΤΕΣ

Δείτε ΕΔΩ ολόκληρο το μνημόνιο

Το κείμενο και οι χάρτες της προκλητικής συμφωνίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, με όλες τις συντεταγμένες, δόθηκαν στη δημοσιότητα - Σήμερα ψηφίζεται στην Εθνοσυνέλευση το μνημόνιο. Στην δημοσιότητα έδωσε η Τουρκία το μνημόνιο με τη Λιβύη, που παραβιάζει την ελληνική ΑΟΖ.

Στο ΥΠΕΞ το Μνημόνιο

Την ίδια ώρα το κείμενο της συμφωνίας Τουρκίας - Λιβύης, με το οποίο αποκόπτεται η Κρήτη, περιήλθε και σε ελληνικά χέρια, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι το κείμενο δεν δόθηκε από λιβυκή πηγή, υπενθυμίζοντας ότι:

Λήγει το τελεσίγραφο του ΥΠΕΞ στον πρέσβη της Λιβύης, ο οποίος εάν δεν παραδώσει επίσημο αντίγραφο της συμφωνίας, θα απελαθεί. «Το περιεχόμενο του κειμένου είναι αντίθετο με τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας», επισήμαναν οι ίδιες πηγές.

Ψηφίζεται σήμερα στην τουρκική Βουλή

Παρά τις... συστάσεις (!) του Ταγίπ Ερντογάν να πέσουν οι τόνοι στα ελληνοτουρκικά, ο ίδιος φαίνεται ότι δεν τηρεί τα όσα λέει, καθώς ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Φουάτ Οκτάι, ανακοίνωσε ότι σήμερα τίθεται προς ψήφιση το μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στο επίμαχο θέμα κατά τη χθεσινή τους συνάντηση, ωστόσο απάντηση δεν έλαβε...

Η εξέλιξη αυτή ανακοινώνεται, ενώ ακόμη ο Ερντογάν δεν έχει αναχωρήσει από την Βρετανία και ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει δήλωση του ή κάποια ανακοίνωση για την συνάντηση του με τον κ. Μητσοτάκη, την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου. Ο Φουάτ Οκτάι έκανε λόγο για μια «ιστορική συμφωνία» που αποτελεί μέρος «της προσπάθειας για ειρήνη» στην περιοχή. 

Ο αντιπρόεδρος της Τουρκίας δήλωσε ότι η συμφωνία «που θα ψηφιστεί σήμερα στη Βουλή» είναι μια προσπάθεια «για την ειρήνη στην ανατολική Μεσόγειο, στην Τουρκία και στη Λιβύη». Όπως μεταδίδουν τουρκικά ΜΜΕ, ο Οκτάι αναφέρθηκε, επίσης, στο ΝΑΤΟ, σημειώνοντας ότι με δεδομένες τις απειλές προς την Τουρκία, η αναβάθμιση του κώδικα ασφαλείας του ΝΑΤΟ είναι «αναπόφευκτη». 

Η συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης για τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην ανατολική Μεσόγειο υπογράφηκε με βάση την αρχή της «ίσης κατανομής», υποστήριξε ο αναπληρωτής διευθυντής Ναυτιλίας και Αεροπορίας του τουρκικού ΥΠΕΞ, Τσαγάταϊ Ερτσίγες, υποστηρίζοντας ότι:

Με βάση αυτή την αρχή τα νησιά δεν έχουν αυτόματα δικαίωμα σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ και πως για την οριοθέτηση λαμβάνεται υπόψη η ειδική θέση των νησιών, το μήκος των ακτών τους και η περιοχή που βρίσκονται.

Κατά την ενημέρωση της κοινοβουλευτικής επιτροπής εξωτερικών της τουρκικής εθνοσυνέλευσης για τη συμφωνία που η Τουρκία υπέγραψε με τη Λιβύη, ο κ. Ερτσίγες ανέφερε ότι με την υπογραφή του μνημονίου έχουν καθορίσει την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών με μια γραμμή 18,6 θαλάσσιων μιλίων.

«Κάποιες χώρες λένε ότι η συμφωνία είναι ενάντια στο διεθνές δίκαιο. Ο όρος που θέτει το διεθνές δίκαιο είναι η οριοθέτηση να είναι με ‘ίση κατανομή’. Αυτή η συμφωνία έγινε στο πλαίσιο της ‘ίσης κατανομής’ επειδή αντίθετα με τους ισχυρισμούς των Ε/Κ και της Ελλάδας τα νησιά δεν έχουν αυτόματα δικαίωμα για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. 

Για την οριοθέτηση λαμβάνεται υπόψη η ειδική θέση των νησιών, το μήκος των ακτών τους και η περιοχή που βρίσκονται. Και στις αποφάσεις των διεθνών δικαστηρίων και στις διμερείς αποφάσεις σε καμιά περίπτωση δεν δίνεται θαλάσσια δικαιοδοσία στα νησιά. Και η Τουρκία κινούμενη με αυτή την αρχή της ‘ίσης κατανομής’ έκανε συμφωνία με τη Λιβύη

Επομένως είναι πολύ σημαντικό αυτή η συμφωνία να μεταφερθεί το συντομότερο στη βουλή και να εγκριθεί και από εμάς και από την Λιβύη», ανέφερε ο Τούρκος αξιωματούχος.Ο κ. Ερτσιγές είπε ακόμη ότι η Τουρκία και το ψευδοκράτος έχουν αντιδράσει στις συμφωνίες που υπέγραψε η Κυπριακή Δημοκρατία το 2003.

Όπως με την Αίγυπτο, το 2007 με τον Λίβανο και το 2010 με τον Ισραήλ, προσθέτοντας ότι ο πρώτος λόγος της ένστασης ήταν ότι η κυπριακή κυβέρνηση δεν μπορεί να υπογράψει μια συμφωνία χωρίς τους Τ/Κ και ότι με τις γραμμές που όριζαν οι συμφωνίες παραβιαζόταν η υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας.

Η συμφωνία Τουρκίας με την ψευδοκυβέρνηση της Λιβύης αγνοεί πλήρως την ελληνική νοτίως της γραμμής Κρήτης – Καρπάθου – Ρόδου – Καστελόριζου, αποκόπτοντας γεωγραφικά μια θαλάσσια περιοχή η οποία αποτελεί το δυτικό τμήμα μία ενιαίας ζώνης που στα ανατολικά της τέμνεται με τις ΑΟΖ της Κύπρου και της Αιγύπτου.

Με τη συμφωνία η Αγκυρα επιχειρεί τη χάραξη της ΑΟΖ μεταξύ των δύο ηπειρωτικών κρατών, δηλαδή της Τουρκίας και της Λιβύης, με βάση τη μέση γραμμή που ορίζεται από την ακτογραμμή Αντίφελλου (Κας)-Μαρμαρίδας-Μάκρης (Φέτχιγε) από την τουρκική πλευρά και της Ντέρνα-Τομπρούκ-Μπορντίγια από την πλευρά των λιβυκών ακτών.

Γιατί βιάζεται τόσο πολύ ο Σουλτάνος;

Η βιασύνη του Ερντογάν να περάσει την συμφωνία από την Βουλή εδράζεται στην τεράστια αντίδραση του στρατάρχη Χαφτάρ του επικεφαλής του Εθνικού Λιβυκού Στρατού που έχει χαρακτηρίσει την Τουρκία «εχθρική χώρα» προειδοποιώντας ότι ως «εχθρικά» θα αντιμετωπίζονται τα πλοία και στρατιωτικά αεροπλάνα με τα οποία ενισχύει την κυβέρνηση της Τρίπολης.

Ο στρατάρχης κατηγορεί τον Ερντογάν για παράνομη συμφωνία με την Λιβύη και έστειλε επιστολή στον ΟΗΕ. Τον στηρίζουν μεταξύ άλλων ο Μακρόν, ο Πούτιν, ο Σίσι και οι εμίρηδες των ΗΑΕ.Ο Χάφταρ ελέγχει την λιβυκή Βουλή η οποία δεν θα εγκρίνει τη συμφωνία με την Τουρκία για την ΑΟΖ.

Εμπλοκή με την προσφυγή της Κύπρου στη Χάγη

Τα προηγούμενα εικοσιτετράωρα η κυπριακή κυβέρνηση επιχείρησε να επιδώσει τη σχετική κλήση στην τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα για αμοιβαία προσφυγή στο Δικαστήριο της Χάγης. Ωστόσο,, αυτό δεν κατέστη εφικτό.

Αφού η Αγκυρα δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και σύμφωνα με πληροφορίες δεν άνοιξε κανείς …την πόρτα της πρεσβείας για να παραλάβει την κλήση. Η κυπριακή πλευρά επιχείρησε να προχωρήσει την επίδοση και μέσω φαξ, το οποίο αποτελεί επαρκές αποδεικτικό στοιχείο, στο ενδεχόμενο που η Λευκωσία αποφασίσει να προσφύγει στην Χάγη μονομερώς. 

Για να υπάρξει προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης αυτή πρέπει να γίνει από κοινού. Στο ενδεχόμενο που το ένα κράτος αρνηθεί, υπάρχει δυνατότητα μονομερούς προσφυγής υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Εκτιμάται ότι το σενάριο αυτό θα ακολουθήσει η Λευκωσία. 

Εάν η Χάγη αποφασίσει υπέρ της Λευκωσίας, η απόφαση δεν είναι δεσμευτική για την Τουρκία η οποία δεν αναγνωρίζει την δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Το κείμενο του μνημονίου Τουρκίας-Λιβύης σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες περιήλθε σε γνώση της ελληνικής πλευράς, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές.

Όπως διευκρίνιζαν οι ίδιες πηγές, αυτό δεν έγινε από την πλευρά της Λιβύης. «Το περιεχόμενο του κειμένου είναι αντίθετο με τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας», επισήμαναν οι ίδιες πηγές. Λίγη ώρα νωρίτερα ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης Φουάτ Οκτάι είχε δηλώσει ότι η συμφωνία θα τεθεί σήμερα σε ψηφοφορία από την τουρκική βουλή. 

Από την πλευρά του ο αναπληρωτής διευθυντής Ναυτιλίας και Αεροπορίας του τουρκικού ΥΠΕΞ Τσαγάταϊ Ερτσίγες κατά την ενημέρωση της κοινοβουλευτικής επιτροπής εξωτερικών της τουρκικής εθνοσυνέλευσης για τη συμφωνία είπε ότι:Αυτή υπεγράφη με βάση την αρχή της «ίσης κατανομής» υποστηρίζοντας ότι:

Με βάση αυτή την αρχή τα νησιά δεν έχουν αυτόματα δικαίωμα σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ και πως για την οριοθέτηση λαμβάνεται υπόψη η ειδική θέση των νησιών, το μήκος των ακτών τους και η περιοχή που βρίσκονται. Στο μεταξύ διέρρευσαν το κείμενο αλλά και οι χάρτες με τις συντεταγμένες που δόθηκαν σήμερα στην τουρκική βουλή. 

Σε αυτό αναφέρονται τα εξής:

«Η Τουρκία και η Λιβύη, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή τους στους σκοπούς και τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, έχοντας αποφασίσει να ορίσουν μια ακριβή και δίκαιη οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών τους στη Μεσόγειο.

Στις οποίες οι δύο πλευρές ασκούν κυριαρχία, κυριαρχικά δικαιώματα και/ή δικαιοδοσία σε συμφωνία με τους ισχύοντες κανόνες διεθνούς δικαίου και λαμβάνοντας υπόψη όλες τις σχετικές καταστάσεις αλλά και την προθυμία όλων των μερών να επιτύχουν δίκαιες και αμοιβαία αποδεκτές λύσεις στα παραπάνω θέματα μέσω εποικοδομητικών διαπραγματεύσεων.

Καθώς και σε πνεύμα φιλικών σχέσεων, ούσες πεπεισμένες ότι αυτό το μνημόνιο κατανόησης θα συνεισφέρει στην ενδυνάμωση των σχέσεων και θα ενθαρρύνει περαιτέρω τη συνεργασία μεταξύ των μερών προς το συμφέρον των δύο αδελφών-κρατών, συμφώνησαν τα ακόλουθα:

Στο άρθρο 1 περιγράφονται οι συντεταγμένες που καθορίζουν τα όρια της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. Σε ό,τι αφορά τη διευθέτηση διαφορών τονίζεται ότι «οποιαδήποτε διαφορά μεταξύ των δύο πλευρών που προκύπτει από την ερμηνεία και την εφαρμογή αυτού του μνημονίου κατανόησης θα πρέπει να διευθετηθεί μέσω διπλωματικών διαύλων σε πνεύμα αμοιβαίας κατανόησης και συνεργασίας και σε συμφωνία με το άρθρο 33 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.  

Σε περίπτωση που υπάρχουν φυσικοί πόροι που εκτείνονται από την ΑΟΖ της μιας πλευράς στην ΑΟΖ της άλλης, οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να συνεργαστούν προκειμένου να συμφωνήσουν στις λεπτομέρειες της αξιοποίησης των πόρων αυτών. 

Αν κάποιο από τα δύο μέρη (δηλαδή Τουρκία ή Λιβύη) έχει εμπλακεί σε διαπραγματεύσεις που στοχεύουν στην οριοθέτηση της ΑΟΖ με κάποιο άλλο κράτος, αυτό το μέρος πριν καταλήξει σε οριστική συμφωνία με το κράτος αυτό θα πρέπει να ειδοποιήσει και να συμβουλευτεί το άλλο μέρος».

Στο κεφάλαιο που αναφέρεται σε τροποποιήσεις ή επανεξέταση του μνημονίου αυτού επισημαίνεται ότι οποιαδήποτε πλευρά μπορεί να προτείνει τροποποίηση ή επανεξέτασή του μέσω διπλωματικών διαύλων, εάν κριθεί αναγκαίο, με εξαίρεση τα άρθρα 1 και 2. Οι τροποποιήσεις απαιτούν τη συγκατάθεση και των δύο πλευρών.

Το μνημόνιο, όπως αναφέρεται, θα τεθεί σε ισχύ την ημερομηνία που θα ληφθεί η τελευταία γραπτή ειδοποίηση με την οποία τα δύο μέρη ειδοποιούν το ένα το άλλο μέσω διπλωματικών διαύλων για την ολοκλήρωση των εσωτερικών νομικών διαδικασιών που απαιτούνται προκειμένου αυτό να εφαρμοστεί. Υπενθυμίζεται ότι χθες είχαν συνάντηση στο Λονδίνο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. 

Η συνάντηση κράτησε μία ώρα και 35 λεπτά. Σε δήλωσή του αμέσως μετά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε πως με τον Πρόεδρο της Τουρκίας είχε μία ανοιχτή συζήτηση. «Έθεσα στο τραπέζι όλα τα ζητήματα που προκύπτουν από τις τελευταίες τουρκικές ενέργειες. 

Καταγράφησαν οι εκατέρωθεν διαφωνίες. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ωστόσο στη συνέχιση των συζητήσεων για τα ΜΟΕ του υπουργείου Εθνικής Άμυνας». «Έδωσα εντολή στον υπουργό Εξωτερικών να συγκαλέσει το ανώτατο συμβούλιο εξωτερικής πολιτικής για να ενημερωθούν όλα τα κόμματα. 

Θέλω να διαβεβαιώσω τον ελληνικό λαό ότι δυσκολίες στις σχέσεις με την Τουρκία υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν. Εκτιμώ όμως ότι εφόσον και οι δύο πλευρές δείξουν καλή διάθεση, αυτές τελικά μπορούν να ξεπεραστούν» κατέληξε ο κ. Μητσοτάκης.

Σύμφωνα με πληροφορίες έγινε μια ανοιχτή και ειλικρινή συζήτηση με τον Έλληνα πρωθυπουργό να ξεκαθαρίζει πως η συμφωνία Τουρκίας- Λιβύης είναι μια συμφωνία νομικά άκυρη που προσθέτει βαθμούς περιπλοκότητας σε μια ταραγμένη γειτονιά.

Κατά τη συνάντηση έγινε εκτενής συζήτηση και για το προσφυγικό με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να τονίζει στον Ταγίπ Ερντογάν ότι το τελευταίο διάστημα υπάρχει αλλαγής της στάση της Τουρκίας, καθώς το τουρκικό λιμενικό δεν ανταποκρίνεται στα ελληνικά αιτήματα για περισυλλογή των μεταναστών που ξεκινούν από τα παράλια. 

Ο πρωθυπουργός επανέλαβε πάντως τη βούληση του, η Ελλάδα να στηρίξει τη συμφωνία Τουρκίας- ΕΕ. Πάντως, χθες, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας, Φατίχ Ντονμέζ δήλωσε ότι «η Τουρκία σχεδιάζει νέες γεωτρήσεις και έρευνες σε περιοχές της θαλάσσιας δικαιοδοσίας της σε εναρμόνιση με το μνημόνιο συνεννόησης που υπέγραψε προσφάτως η Άγκυρα με τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης».

Οι εργασίες αδειοδότησης θα ξεκινήσουν αμέσως μετά την έγκριση από τα κοινοβούλια Τουρκίας και Λιβύης αυτής της διμερούς συμφωνίας για τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην ανατολική Μεσόγειο, ανέφερε ο Ντονμέζ σε δηλώσεις του σε ομιλία του σε μεταλλωρύχους από όλη την Τουρκία για την Παγκόσμια Ημέρα Μεταλλωρύχων.

Υποστήριξε ότι με αυτή τη συμφωνία αποτράπηκαν οι προσπάθειες να κρατηθεί η Τουρκία έξω από την εξίσωση της ανατολικής Μεσογείου.Πρόσθεσε πως η Τουρκία διεξάγει εργασίες για έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων στην ανατολική Μεσόγειο, προσθέτοντας ότι αυτή τη στιγμή η τουρκική γεώτρηση διεξάγεται «λίγο πιο νότια της Κύπρου».