ΗΦΑΙΣΤΕΙΟ Η Μ. ΑΝΑΤΟΛΗ

 

Στο ίδιο έργο... πρωταγωνιστές, Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι βρίσκονται ξανά στα χαρακώματα να ανταλλάσσουν πυρά (φραστικά και μη), με την ένταση να κορυφώνεται επικίνδυνα και το ενδεχόμενο μιας νέας παλαιστινιακής εξέγερσης να φαντάζει ανησυχητικά ορατό. Η Ανατολική Ιερουσαλήμ έγινε χθες πεδίο σφοδρών συγκρούσεων, με τους αναλυτές μάλιστα να υποστηρίζουν πως η κατάσταση στην περιοχή είναι σήμερα πιο ασταθής και εύφλεκτη από κάθε άλλη φορά τα τελευταία 14 χρόνια (μετά το 2000 και τη Δεύτερη Ιντιφάντα η οποία επίσης είχε ξεκινήσει από την Ιερουσαλήμ και το Όρος του Ναού).

Η βαθύτερη πηγή της έντασης εντοπίζεται στη συνεχιζόμενη (παρά τις διεθνείς αντιδράσεις) εποικιστική δραστηριότητα του Ισραήλ στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, στην ίδια περιοχή δηλαδή την οποία οι Παλαιστίνιοι θέλουν για πρωτεύουσα του μελλοντικού ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους. Όσο για την αφορμή που πυροδότησε τον νέο κύκλο βίας, αυτή εντοπίζεται στο ιερό βουνό της Ιερουσαλήμ που οι Εβραίοι αποκαλούν Όρος του Ναού και οι μουσουλμάνοι Χαράμ αλ-Σαρίφ ή Πλατεία των Τεμένων.

Ο λόγος για έναν τόπο που θεωρείται ταυτόχρονα ο τρίτος πιο ιερός στον κόσμο για το Ισλάμ (μετά τη Μέκκα και τη Μεδίνα), αλλά και ο πιο ιερός για τον ιουδαϊσμό. Στο Όρος του Ναού (όπου βρίσκονται το τέμενος αλ-Ακσά και ο Θόλος του Βράχου, αμφότερα ιερά κτίσματα για το Ισλάμ) έχουν δικαίωμα παλαιόθεν να προσεύχονται μόνο οι μουσουλμάνοι, γεγονός που ωστόσο δεν αρέσει σε μερίδα Ισραηλινών υπερεθνικιστών (και σε κάποιους βουλευτές της κυβέρνησης).

Ένας μάλιστα από αυτούς τους υπερεθνικιστές που διεκδικούν το δικαίωμα της προσευχής στον συγκεκριμένο τόπο, ο 48χρονος Αμερικανο-Ισραηλινός έποικος Γεχούντα Γκλικ, τραυματίστηκε σοβαρά από πυρά αγνώστων στην Ανατολική Ιερουσαλήμ το βράδυ της Τετάρτης. Η είδηση του τραυματισμού του Γκλικ έμελλε να οξύνει τα πνεύματα.

Υπερεθνικιστές: Ομάδες υπερεθνικιστών Ισραηλινών βγήκαν στους δρόμους απειλώντας να εισβάλουν στο Όρος του Ναού, ενώ η ισραηλινή αστυνομία εξαπέλυσε ανθρωποκυνηγητό για τη σύλληψη των δραστών της επίθεσης στον Γκλικ. Ισραηλινοί κομάντο πυροβόλησαν χθες και σκότωσαν ως «ύποπτο» για την επίθεση έναν 32χρονο Παλαιστίνιο στην Ιερουσαλήμ, γεγονός που με τη σειρά του πυροδότησε νέα έκρηξη οργής στις τάξεις των Παλαιστινίων.

Μέσα σε όλα αυτά, η ισραηλινή κυβέρνηση ήρθε χθες να βάλει λουκέτο στο «Ορος του Ναού» για λόγους ασφαλείας απαγορεύοντας την πρόσβαση σε όλους ανεξαρτήτως θρησκεύματος, κι αυτό λίγες ώρες πριν από την Παρασκευή που είναι ημέρα προσευχής για τους μουσουλμάνους. Ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς αντέδρασε έντονα ταυτίζοντας τον αποκλεισμό της Χαράμ αλ-Σαρίφ με «κήρυξη πολέμου ενάντια στον παλαιστινιακό λαό, στους αγίους τόπους του και στο αραβικό και μουσουλμανικό έθνος».

Η ισραηλινή ηγεσία από την πλευρά της (που ελέγχει την Ανατολική Ιερουσαλήμ από το 1967 και τον Πόλεμο των Εξι Ημερών) έσπευσε να τονίσει πως το μέτρο του αποκλεισμού, αν και πρωτοφανές, είναι προσωρινό (η πρόσβαση στην Πλατεία των Τεμένων επετράπη ήδη από χθες το βράδυ αλλά μόνο στους άνδρες άνω των 50 ετών), και πως το «Ορος του Ναού» θα είναι ανοιχτό κανονικά για την προσευχή της Παρασκευής.

Να σημειωθεί ότι η Δεύτερη Ιντιφάντα είχε ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο του 2000 επίσης από το «Ορος του Ναού», με αφορμή τότε την «προκλητική» επίσκεψη του Αριέλ Σαρόν στον χώρο. Πίσω στο παρόν ωστόσο, το μεγαλύτερο αγκάθι στην Ανατολική Ιερουσαλήμ είναι ο ισραηλινός εποικισμός που συνεχίζεται με αμείωτη ένταση παρά τις αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας, και πρακτικά υπονομεύει τη βιωσιμότητα του όποιου ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους. Συνολικά περισσότεροι από 550.000 Ισραηλινοί ζουν πλέον σε Δυτική Όχθη και Ανατολική Ιερουσαλήμ, ενώ μόνο στην Ιερουσαλήμ το Τελ Αβίβ σχεδιάζει να χτίσει περί τις 1.000 κατοικίες για τους εποίκους.

Η Σουηδία αναγνώρισε παλαιστινιακό κράτος:Ιστορική απόφαση που αυξάνει την πίεση για την εξεύρεση μίας άμεσης λύσης στο Παλαιστινιακό αποτελεί η χθεσινή επίσημη αναγνώριση της Παλαιστίνης από τη σουηδική κυβέρνηση. Η αναγνώριση του κράτους της Παλαιστίνης από μία εκ των μεγάλων ευρωπαϊκών δυτικών χωρών προκάλεσε από τη μία πλευρά την έντονη αντίδραση της ισραηλινής κυβέρνησης και από την άλλη ευφορία στα παλαιστινιακά εδάφη και στους αξιωματούχους σε Δυτική Οχθη και Λωρίδα της Γάζας.

Χαρακτηριστική του κλίματος που επικράτησε μετά την ανακοίνωση της απόφασης στο Ισραήλ είναι η επίσημη ανακοίνωση του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών, η οποία χαρακτήριζε την κίνηση της Σουηδίας ως «ατυχή απόφαση που είναι αντιπαραγωγική και μειώνει την πιθανότητα να υπάρξουν συνομιλίες στο μέλλον» και υπογράμμιζε: «Η σουηδική κυβέρνηση πρέπει να καταλάβει ότι οι σχέσεις στη Μέση Ανατολή είναι πιο πολύπλοκες από την κατασκευή ενός επίπλου και ο χειρισμός του θέματος πρέπει να είναι υπεύθυνος και προσεκτικός». Λίγο αργότερα από την επίσημη ισραηλινή απάντηση ανακοινώθηκε ότι ανακαλείται στο Ισραήλ για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα ο Ισραηλινός πρέσβης στη Σουηδία.

Μαχμούντ Αμπάς: Από την πλευρά του ο Μαχμούντ Αμπάς χαρακτήρισε ως «θαρραλέα» την απόφαση της Σουηδίας και κάλεσε και άλλες χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμά της, αφού «η δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους με την Ιερουσαλήμ για πρωτεύουσά του θα ενίσχυε τις πιθανότητες για ειρήνευση στην περιοχή». Οπως ανέφερε δε ο εκπρόσωπος του Μαχμούντ Αμπάς, Ναμπίλ Αμπου Ρντέινε, «η απόφαση αυτή είναι ένα μήνυμα προς το Ισραήλ και μία απάντηση στη συνεχιζόμενη κατοχή παλαιστινιακής γης».

Από την πλευρά της η υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας Μαργκό Γουόλστρομ σε σχετικές της δηλώσεις ανέφερε ότι η σουηδική κυβέρνηση ελπίζει ότι η απόφαση αυτή θα δώσει μία νέα δυναμική στις προσπάθειες επίλυσης της ισραηλινοπαλαιστινιακής διαμάχης που διαρκεί πολλές δεκαετίες. Πιο συγκεκριμένα ανέφερε: «Η απόφασή μας έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, γιατί μέσα στον περασμένο χρόνο είδαμε πως πάγωσαν οι ειρηνευτικές συνομιλίες, πως οι αποφάσεις για νέους οικισμούς σε κατεχόμενη παλαιστινιακή γη περιέπλεξαν την προσπάθεια για λύση δύο κρατών και πως η βία επέστρεψε στη Γάζα».

Η Γούολστρομ συμπλήρωσε δε πως η κίνηση της σουηδικής κυβέρνησης είχε στόχο να ενισχύσει τη θέση των μετριοπαθών Παλαιστινίων και να είναι έτσι περισσότεροι ίσοι με το Ισραήλ στις διαπραγματευτικές συνομιλίες. Στη σχετική ανακοίνωση της απόφασης η σουηδική κυβέρνηση κάλεσε επίσης και άλλες ευρωπαϊκές χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμά της. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι με την αναγνώριση της Παλαιστίνης από τη Σουηδία ο αριθμός των χωρών που έχουν αναγνωρίσει το κράτος της Παλαιστίνης φτάνει τις 135. Από αυτές 7 είναι ευρωπαϊκές (Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μάλτα, Κύπρος).