20 Ιουλίου, 2017

† ΠΡΟΦΗΤΟΥ ΗΛΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΣΒΙΤΟΥ

 

«Λέγω δή λίαν, τόν προφήτην κενον, τόν πίγειον γγελον καί πουράνιον νθρωπον, τόν χαμαί βαδίζοντα καί τά οράνια νιοχοντα…, τόν τν δάτων ταμίαν…» (ερός Χρυσόστομος).

 Ο χαρακτηρισμοί ατοί το γίου ωάννου το Χρυσοστόμου, πό τό λόγο του «ες τόν Πέτρον τόν πόστολον καί   Ἠλίαν τόν προφήτην»(Migne,P.G.50,§B΄,στ.728).

 Σκιαγραφονπιγραμματικά τή μεγάλη μορφή καί τό ργο το γίου, νδόξου καί «ν προφήταις μεγίστου» λιού το Θεσβίτου, τή μνήμη το ποίου τιμ κκλησία μας τήν 20ή ουλίου.

Καί φυσικά ξηγον γιατί θέση το προφήτη λία μέσα στή χορεία τν προφητν τς Παλαις Διαθήκης εναι ξεχωριστή, ν καί στήν Καινή ναφέρεται ρκετές φορές πό τόν Κύριο λλα ερά πρόσωπα.

Όπως γιά παράδειγμα πό τόν γγελο Κυρίου πού στό Ζαχαρία, τόν πατέρα το Βαπτιστο, επε τι Πρόδρομος το Χριστο θά προπορευτε στό ργο το Κυρίου μέ τό πνεμα καί τή δύναμη το προφήτη λία (Λουκ. 1,17).

 ταν μάλιστα τόσο μεγάλη περιωπή το λία καί σεβασμός το λαο πρός ατόν, στε ταν Κύριος ρώτησε τούς μαθητές του· ποιός λένε ο νθρωποι πώς εναι Υός το νθρώπου, το πάντησαν: 

λλοι λένε πώς εναι ωάννης Βαπτιστής, λλοι  Ἠλίας, λλοι ερεμίας νας πό τούς προφτες (Ματθ. 16,14).

Ο προφτες τς Παλαις Διαθήκης
Πρίν ναφερθομε στό βίο καί τήν πολιτεία το νδόξου γίου προφήτου  Ἠλιού το Θεσβίτου, θεωρομε χρήσιμη μία σύντομη πεξήγηση το ρου προφήτης. Τόσο στήν ρχαία λλάδα σο καί στούς   Ἑβραίους, προφήτης λεγόταν « λαλν ντί θεο τινος καί ρμηνεύων τήν θέλησιν ατο ες τούς νθρώπους».

Γενικότερα σήμαινε τόν κήρυκα καί ρμηνευτή ντιπρόσωπο το Θεο. Εδικά στούς   Ἑβραίους σήμαινε κενον πού κινετο πό τόν Θεό γιά νά μιλάει καί νά ξηγε τίς ντολές του νά ποκαλύπτει τό θέλημά του καί τά μέλλοντα νά συμβον.

λέξη χρησιμοποιεται καί στήν Καινή Διαθήκη. Προφήτης εναι ατός πού κατέχει τό χάρισμα τς προφητείας, θεόπνευστος κήρυκας καί διδάσκαλος, τό ργανο τν διαίτερων ποκαλύψεων το Θεο (πρβλ. Α΄ Κορ. 12,10. 14, 2425. Πράξ. 2,30. 3,18. 21).

Τό φαινόμενο τς προφητείας πρωτοεμφανίσθηκε στούς βραίους μέ τούς λεγόμενους «κστατικούς» προφτες. Ατοί γύριζαν στίς πόλεις καί τά χωριά, περιέρχονταν σέ κατάσταση κστασης μέ τή βοήθεια μουσικς καί χορο, δέχονταν θεα μηνύματα καί τά γνωστοποιοσαν στό λαό.

Γιά παράδειγμα στό βιβλίο Α΄ Βασιλειν ναφέρεται πώς ταν Σαμουήλ χρισε τόν Σαούλ βασιλιά, το επε μεταξύ λλων: …Θά ρθεις στό λόφο το Θεο… Μόλις μπες στήν πόλη, θά συναντήσεις μία μάδα προφητν, πού θά κατεβαίνουν πό τόν ερό τόπο, παίζοντας ρπα, τύμπανο, φλογέρα καί κιθάρα, καί θά προφητεύουν.

Τότε θά ρθει τό Πνεμα το Κυρίου πάνω σου καί θά προφητεύεις κι σύ μαζί τους καί θά γίνεις λλος νθρωπος. Κι ταν ατά τά σημεα σο συμβον, τότε μπορες νά δράσεις, γιατί Θεός θά εναι μαζί σου (10, 57).

Σύν τ χρόν ο «κστατικοί» ργανώθηκαν σέ μάδες μέ πίκεντρο κάποιον ερό τόπο, ν τήν περίοδο τν βασιλέων μφανίστηκαν φωτισμένοι πό τόν Θεό ντρες. 

Όπως Νάθαν, λίας, Μιχαίας κ.., πού διακρίθηκαν κυρίως γιά τόν νυποχώρητο γώνα τους πρός διαφύλαξη τς καθαρότητας τς σραηλιτικς θρησκείας καί τήν καταπολέμηση ξένων, εδωλολατρικν, πιρρον.

τσι φτάνουμε στόν 8ο π.Χ. αώνα, πότε μφανίστηκαν νέοι προφτες τν ποίων ζωή, δράση καί τό προφητικό κήρυγμα διασώθηκε καταγραμμένο στά λεγόμενα «προφητικά» βιβλία τς Παλαις Διαθήκης. Ατοί καλονται πό τόν Θεό καί ποστέλλονται στό λαό καί τούς ρχοντες ν’ ποκαλύψουν τό θεο θέλημα.

λέγχουν τούς πάντες γιά τήν περιφρόνηση καί θέτηση τς «διαθήκης» το Θεο, πού γίνεται μέ τήν παράβαση το νόμου τή διαστρέβλωσή του, τήν δικία τν φτωχν, τήν πρόσληψη καί υοθέτηση εδωλολατρικν στοιχείων λατρείας καί γενικά τήν θική καί πνευματική κατάπτωση. 

Κηρύττουν τή μετάνοια, προειδοποιώντας γιά δυσάρεστες καί δυνηρές συνέπειες σέ περίπτωση μμονς στήν θική κατάπτωση. Φυσικά δέν παραλείπουν νά διακηρύττουν τι Θεός θά στείλει τό Μεσσία πού θά γκαταστήσει στή γ μία νέα, πνευματική, βασιλεία γιά λους τούς νθρώπους, στε νά ζον μεταξύ τους δελφωμένοι.

Στήν Παλαιά Διαθήκη (μετάφραση τν  Ἑβδομήκοντα  Ο΄) 
περιέχονται 19 προφητικά βιβλία, πού εναι:

σαΐας, ερεμίας, Θρνοι το ερεμίου, πιστολή το   Ἰερεμίου, Βαρούχ, εζεκιήλ, Δανιήλ, σηέ, μώς, Μιχαίας, ωήλ, βδιού, ωνάς, Ναούμ, ββακούμ, Σοφονίας, γγαος, Ζαχαρίας καί Μαλαχίας. λα τους εναι γραμμένα τήν περίοδο πό τόν 8ο μέχρι τό 2ο π.Χ. αώνα.

Καταγωγή το προφήτη  λία
Αν καί προφήτης λίας συγκαταλέγεται μεταξύ τν σπουδαιότερων προφητν τς Παλαις Διαθήκης, πειδή ζησε κατά τόν 9ο αώνα δέν φησε γραπτά κείμενα. μως τά σχετικά μέ τήν καταγωγή καί τή δράση του μς εναι γνωστά, χουν δέ ς ξς:

Πατέρας του ταν Σωβάκ πό τήν κωμόπολη Θέσβη (σημερινή El  Istib) τς Γαλαάδ στήν  Ὑπεριορδανία. ταν γεννήθηκε, πατέρας του εδε σέ πτασία ντρες λευκοφορεμένους νά δίνουν στό βρέφος τό νομα λιού (πού σημαίνει θεός θεος καί παράγεται πό τό  λί.

 Τό ποο στά βραϊκά χει τή σημασία το Θεο), νά τό σπαργανώνουν μέ φωτιά καί νά το δίνουν νά φάει πίσης φωτιά. πτασία, πως το ξήγησαν ο ερες, σήμαινε τι « κατοίκησις το τέκνου θά εναι φς, λόγος του πόφασις.

Η ζωή του κατά Κύριον καί ζλος του θά φαν εάρεστος ες τόν Θεόν καί θέλει κρίν τόν σραήλ διά πυρός καί μαχαίρας». πό τήν διαίτερη πατρίδα του λαβε – κατά τή μετάφραση τν Ο΄ καί τήν προσωνυμία Θεσβίτης.

Ο γιογραφικές πληροφορίες γιά τόν προφήτη λία ναφέρουν τι φοροσε ροχο πό προβιά καί στή μέση του εχε δερμάτινη ζώνη (Δ΄ Βασ. 1,8).

Ζοσε αστηρή καί σκητική ζωή, καί ταν νυποχώρητος σέ θέματα γνήσιας λατρείας το Θεο, φο δέν συμβιβαζόταν μέ τή τάση τς υοθέτησης πό τούς βραίους εδωλολατρικν στοιχείων, πού ταν πολύ ντονη, πως θά ναφερθε στίς πόμενες σελίδες.

ερός Χρυσόστομος, σκιαγραφώντας τήν προσωπικότητα το προφήτη λία, πισημαίνει τι στόν γιο συνυπρχαν ντίθετες διότητες: ταν φτωχός λλά ταυτόχρονα καί πλούσιος παίδευτος καί σοφός· ν ταν κτήμων, μποροσε νά φέρει βροχή νομβρία, φο Θεός εσήκουε τήν προσευχή του.

Βίος καί δράση του
Η προφητική ποστολή το  λία ναπτύχθηκε στά χρόνια τς βασιλείας το χαάβ (873854 π.Χ.) καί το διαδόχου του  χοζία. Πρόκειται γιά μία περίοδο πολύ ταραχώδη γιά τό μονοθεϊσμό στό  σραήλ, ταν εναι γνωστό τι ο βραοι δοκιμάζονταν κατά καιρούς στήν πίστη τους πό τούς εδωλολατρικούς γειτονικούς λαούς, ξαιτίας τν πιδράσεων στή θρησκεία τους.

χαάβ λαβε ς γυναίκα του τήν εζάβελ, κόρη το Εβάαλ, βασιλι τς Τύρου (Φοινίκης).   Ἐκείνη, πηρεάζοντας τό σύζυγό της, καθιέρωσε πίσημα τή λατρεία το θεο ΒάαλMelgart, προσπαθοσε μάλιστα νά τήν πιβάλει καί ς κρατική. Γιά νά πετύχει στό στόχο της δέν δίστασε νά διατάξει τό φόνο προφητν καί τή δίωξη σων πίστευαν στόν να καί μόνο ληθινό Θεό.

πέβαλε τήν καταστροφή τν βωμν, ν διέθετε τά παιτούμενα γιά νά διαδοθε λατρεία τν εδωλολατρικν φοινικικν θεοτήτων. Στό βιβλίο Βασιλειν Γ΄ τς Παλαις Διαθήκης περιγράφεται μέ ζωηρά χρώματα τό μέγεθος τς σέβειας το χαάβ καί τς  Ἰεζάβελ:

χαάβ πραξε ,τι δυσαρεστε τόν Κύριο, ξεπερνώντας λους τούς προκατόχους του… Πρε γιά γυναίκα του τήν εζάβελ.. καί πγε καί λάτρεψε τόν Βάαλ καί τόν προσκύνησε.  Ἔχτισε θυσιαστήριο στόν Βάαλ, στό ναό το Βάαλ, πού εχε νεγείρει στή Σαμάρεια.

χαάβ κατασκεύασε πίσης ξύλινη λατρευτική στήλη καί κανε περισσότερες μαρτίες π’ λους τούς προκατόχους του βασιλιάδες το σραήλ, ξοργίζοντας τσι τόν Κύριο, τόν Θεό του (Γ΄ Βασ. 16, 3133).

Εχε φτάσει πλέον στιγμή νά δράσει προφήτης λίας.  Ἐμφανίζεται στό βασιλιά χαάβ καί το λέει: ρκίζομαι στόν Κύριο πού πηρετ, τόν ληθινό Θεό το σραήλ, τι τά πόμενα χρόνια δέν θά πέσει στή γ δροσιά οτε βροχή, παρά μόνο μέ προσταγή δική μου (Γ΄ Βασ. 17,1).

κατηγορηματική ατή προαγγελία το προφήτη, τόν ποο σεβόταν λαός καί πομένως πολόγιζε βασιλιάς, ταν πόμενο νά ξαγριώσει τή βασιλική αλή καί διαίτερα τήν  Ἰεζάβελ. Γιά νά μή κινδυνέψει λοιπόν λίας, Θεός λαβε πρόνοια γι’ ατόν.

τριετής νομβρία.
Κύριος επε στόν λία: Φύγε πό δ καί πήγαινε πρός τά νατολικά, νά κρυφτες κοντά στό χείμαρρο Χοράθ (Χερίθ), νατολικά το  Ἰορδάνη. Θά πίνεις νερό πό τό χείμαρρο κι γώ θά δώσω προσταγή στούς κόρακες νά φροντίζουν γιά τήν τροφή σου κε (Γ΄ Βασ. 17, 24).

προφήτης συμμορφώθηκε. τριετής ξηρασία (τήν ποία μνημονεύει καί στορικός ώσηπος στήν «ουδαϊκή ρχαιολογία» VII, 13,2) ρχισε. προφήτης κρυβόταν στό μέρος πού το εχε ποδειχθε πό τόν Θεό. κε, ο κόρακες το φερναν ψωμί καί κρέας πρωί καί βράδυ, κι πινε νερό πό τό χείμαρρο.

Μετά μως πό μερικές μέρες ξεράθηκε χείμαρρος, γιατί πρχε νομβρία στή χώρα (Γ΄ Βασ. 17, 67).

Φιλοξενούμενος στή Σαρεπτά.
Τότε παίρνει καί πάλι νέα ντολή πό τόν Κύριο πού το επε: Σήκω, πήγαινε στή Σαρεπτά, στήν περιοχή τς Σιδώνας καί μενε κε. γώ διέταξα μία χήρα νά φροντίζει γιά τήν τροφή σου.

Ξεκίνησε λίας καί ταν φτασε στήν πύλη τς πόλης εδε μία γυναίκα πού μάζευε ξύλα. Τς φώναξε καί τς επε: Φέρε μου, σέ παρακαλ, λίγο νερό σ’ να κύπελο γιά νά πι… καί φέρε μου πίσης να κομμάτι ψωμί. πάντηση τς γυναίκας, πού ταν χήρα, εναι συγκλονιστική:

Μά τόν ληθινό Θεό, τόν Θεό σου, δέν χω καθόλου ψωμί, παρά μόνο μία χούφτα λεύρι στό πιθάρι καί λίγο λάδι στό δοχεο. ρθα δ γιά νά μαζέψω λίγα ξύλα, νά πάω νά τοιμάσω γιά μένα καί τό γιό μου ,τι χει πομείνει, νά τό φμε καί μετά νά πεθάνουμε.

προφήτης  Ἠλίας πέμεινε. Τς επε λοιπόν νά μήν νησυχε. Νά πάει σπίτι της καί νά κάνει ατό πού εχε στό μυαλό της. Τς ζήτησε μως νά φτιάξει πρτα μία μικρή λαγάνα γιά κενον πό τό λίγο λεύρι της καί νά το τή φέρει, πειτα νά φτιάξει γιά τήν δια καί τό γιό της.

Γιατί Κύριος, Θεός τοῦ  σραήλ, λέει: τό πιθάρι μέ τό λεύρι δέν θ’ δειάσει καί τό λάδι στό δοχεο δέν θά λιγοστέψει, ς τή μέρα πού Κύριος θά στείλει βροχή. γυναίκα κανε πως τς επε προφήτης, μέ ποτέλεσμα οτε τό λεύρι οτε τό λάδι νά τελειώνουν γιά πολλές μέρες (Γ΄ Βασ. 17, 816).

Σχολιάζοντας γιος  Ἰωάννης Χρυσόστομος τήν νομβρία καί τή φιλοξενία τς χήρας τς Σαρεπτά λέει τά πόμενα (στόν Λόγο του «ες τόν Πέτρον τόν πόστολον καί  Ἠλίαν τόν προφήτην», Migne, P.G. 50, § B΄Δ΄, 728735):

« προφήτης λίας ταν τόσο αστηρός μέ τούς μαρτάνοντες, στε προσευχήθηκε κάποτε νά μή πέσει βροχή… Κι ατό τό κανε κινούμενος πό πολύ μεγάλο ζλο. Διότι βλεπε νά γίνονται πολλά τοπα… καί παρεκτροπή ταν γενική… Μόνο λίας εχε ναμμένο τό λυχνάρι τς ρετς…

Τά πάντα ρημώνονταν καί ξαφανίζονταν…, λοι πέθαιναν ξαιτίας τς βροχίας…, λλά γιά τίποτα δέν τόν νοιαζε τόν λία, που ταν μεθυσμένος πό τόν ερό ζλο… Τί κάνεις, λία;   

στω, ο νέοι μάρτησαν· γιατί τιμωρονται τά παιδιά; στω, μάρτησαν ο νθρωποι· γιατί μαζί τους πεθαίνουν καί τά ζα; Τόσο μεγάλη σπλαχνία χεις; Καθόλου δέν σέ μέλει γιά τούς νθρώπους; Γυναίκα καί παιδί δέν χεις· διαφορες γι’ ατούς πού χάνονται.

-Τί το λέει λοιπόν Θεός; Πήγαινε στό χείμαρρο Χοράθ καί θά διατάξω κόρακα νά σο φέρνει τροφή… Πς τρεφόταν πό κόρακα; φο κόρακας κατά τό (μωσαϊκό) νόμο εναι κάθαρτος…

Κι μως λίας τρεφόταν πό κόρακα, πιστεύοντας τι τίποτα δέν εναι κάθαρτο φο δημιουργήθηκε πό τόν Κύριο… πειτα, πειδή χείμαρρος ξεράθηκε…, πήγαινε, το επε, στή Σαρεπτά καί θά διατάξω γυναίκα χήρα νά σέ διατρέφει κε. Ατό τό κανε Θεός κατ’ οκονομίαν. 

πειδή δηλαδή λίας δέν ξερε τά σα εχαν συμβε… καί τή γενική συμφορά…, τόν στέλνει Θεός…, στε φο δε καί λίας τί εχε συμβε, νά ζητήσει πίμονα πό τόν Κύριο νά δώσει βροχή.

-… λίας δέν επε στόν Θεό· σέ ποιόν μέ στέλνεις;… μήπως δέν πάρχουν λλοι νθρωποι πλουσιότεροι πού μπορον νά παρηγορήσουν τήν πείνα μου;

-Δέν ξέρω πς νά παινέσω τή χήρα· πς περιφρόνησε τό γιό της καί νοιξε τό σπίτι της νά φιλοξενήσει… σπειρε φιλοξενία χήρα καί μέσως θέρισε τό καρπερό στάχυ τς φιλοξενίας. Διότι, τί τς επε λίας; Ζε Κύριος, τό πιθάρι μέ τ’ λεύρι δέν θά δειάσει καί τό δοχεο μέ τό λάδι δέν θά μειωθε».

νάσταση το γιο τς χήρας.
στερα πό τά γεγογονότα ατά ρρώστησε βαριά καί πέθανε γιός τς χήρας πού φιλοξενοσε τόν προφήτη. Τότε γυναίκα, καθώς μς πληροφορε τό βιβλίο «Βασιλειν Γ΄» (κεφ. 17, 1824), επε στόν προφήτη  λία:

Τί σο χρωστοσα, νθρωπε το Θεο; ρθες στό σπίτι μου γιά νά μο πενθυμίσεις τήν μαρτία μου καί νά κάνεις νά πεθάνει γιός μου; κενος μως τό πρε πό τήν γκαλιά της, τό νέβασε στό νώγι που μενε διος καί προσευχήθηκε στόν Κύριο, λέγοντας:

Κύριε, Θεέ μου, γιατί κανες κακό στή χήρα πού μέ φιλοξενε, φήνοντας νά πεθάνει γιός της; Καί συνέχισε, παρακαλώντας νά πιστρέψει ψυχή το παιδιο ατο μέσα του. Κύριος κουσε τήν προσευχή του καί νέστησε τό παιδί. Τό πρε προφήτης λίας καί τό κατέβασε πό τό νώγι.

Τό παρέδωσε στή μητέρα του λέγοντας: Νά γιός σου, εναι ζωντανός. Κι κείνη το πάντησε: Τώρα κατάλαβα τι σύ εσαι νθρωπος το Θεο καί ,τι προφητεύει τό στόμα σου εναι πραγματικά λόγος Κυρίου.

παρρησία το λία νώπιον το βασιλι.
ταν δη τρίτος χρόνος τς φοβερς ξηρασίας, ταν Θεός μίλησε στόν προφήτη καί το επε: Πήγαινε νά παρουσιαστες στόν χαάβ, κι γώ θά στείλω βροχή στή γ (Γ΄ Βασ. 18,1).

Στό μεταξύ πείνα εχε πιδεινωθε στή Σαμάρεια. ταν γινε συνάντηση το λία μέ τό βασιλιά χαάβ κενος επε στόν προφήτη: σύ εσαι πού ναστατώνεις τόν σραήλ; γιά νά πάρει τή γεμάτη παρρησία πάντηση:

Δέν ναστατώνω γώ τόν σραήλ, λλά σύ καί οκογένειά σου, πειδή ρνηθήκατε νά πακούσετε στίς ντολές το Κυρίου καί λατρέψατε τίς θεότητες το Βάαλ (Γ΄ Βασ. 18, 1718).

Τόν προκάλεσε μάλιστα νά δώσει ντολή νά συγκεντρωθον λοι ο σραηλίτες στό ρος Κάρμηλος, μαζί μέ τούς 450 «προφτες» το Βάαλ καί τούς 400 «προφτες» τς στάρτης, πού ταν προστατευόμενοι τς βασίλισσας  εζάβελ.

ταν γινε ατή συγκέντρωση λαο καί «προφητν», λίας πευθύνθηκε στούς  σραηλίτες καί μέ πύρινο λόγο τούς λεγξε γιά τήν πίστη τους:  Ὥς πότε θά μφιταλαντεύεστε; ν Κύριος εναι Θεός, κολουθστε τον· κι ν εναι Βάαλ, κολουθστε κενον… (Γ΄ Βασ. 18,21).

Φωτιά πό τόν ορανό στό βωμό το λία.
Κι ν λαός μενε σιωπηλός, προφήτης το Θεο συνέχισε: γώ πέμεινα μόνος προφήτης το Κυρίου, ν ο προφτες το Βάαλ εναι 450. ς μς φέρουν δύο μοσχάρια κι ς διαλέξουν τό να γιά τόν αυτό τους· ς τό κομματιάσουν κι ς τό βάλουν πάνω στά ξύλα· φωτιά μως νά μή βάλουν.

γώ θά πάρω τό λλο μοσχάρι καί θά τό βάλω πάνω στά ξύλα καί δέν θά βάλω φωτιά. ς πικαλεστον ατοί τό νομα το θεο τους καί θά πικαλεστ κι γώ τό νομα το Κυρίου. ποιος θεός παντήσει μέ φωτιά, ατός θά εναι ληθινός Θεός. Καί λαός πάντησε: Σωστά μίλησες (Γ΄ Βασ. 18, 2224)*.

συνέχεια εναι λίγο πολύ σέ λους τούς χριστιανούς γνωστή: Ο 450 «προφτες» το Βάαλ προσεύχονταν στό θεό τους πό τό πρωί ς τό μεσημέρι: «Βάαλ, κουσέ μας», φώναζαν καί χοροπηδοσαν γύρω πό τό θυσιαστήριο πού εχαν τοιμάσει.

λλά καμία φωνή καί καμία πάντηση δέν παιρναν πό τό θεό τους. Πρός τό μεσημέρι λίας ρχισε νά τούς περιπαίζει, λέγοντάς τους:

Φωνάξτε πιό δυνατά, θεός εν’ ατός καί μπορε νά ’ναι βυθισμένος σέ σκέψεις· μπορε νά εναι κάπου πασχολημένος νά ταξιδεύει.  σως κοιμται καί πρέπει νά ξυπνήσει (Γ΄ Βασ. 18,27). Ες μάτην μως! Καμία φωνή, κανένα σημάδι τι θεός τους εχε κούσει τίς κεσίες τους.

Νωρίς τό πόγευμα προφήτης κάλεσε κοντά του τό λαό, πού πλησίασε στό θυσιαστήριο το Κυρίου τό ποο εχε καταστραφε πό τήν εζάβελ καί ξαναστήσει   λίας μέ 12 πέτρες, σοι καί ο γιοί το  Ἰακώβ καί ο 12 φυλές το  σραήλ. βαλε πάνω στό θυσιαστήριο ξύλα, κομμάτιασε τό μοσχάρι καί τό τοποθέτησε πάνω τους.  

πειτα ζήτησε τέσσερις κάδους νερό κι δωσε ντολή νά τό χύσουν πάνω στό λοκαύτωμα καί τά ξύλα. Τό διο επε καί καναν δεύτερη καί τρίτη φορά. Στή συνέχεια πλησίασε τό θυσιαστήριο καί προσευχήθηκε σέ πήκοο λων:

Κύριε, Θεέ το  Ἀβραάμ, το  Ἰσαάκ καί το  Ἰακώβ, ς μάθουν λοι σήμερα τι σύ εσαι Θεός στόν  σραήλ κι γώ δολος σου, καί τι γώ κανα λα ατά τά πράγματα σύμφωνα μέ τό λόγο σου.

πάντησέ μου, Κύριε, στε νά μάθει λαός σου ατός τι σύ εσαι Κύριος, Θεός, κι τι σύ θά ξαναφέρεις τήν καρδιά τους κοντά σου (Γ΄ Βασ. 18, 3637).

Τότε λοιπόν πεσε φωτιά πό τόν ορανό καί καψε ντελς τά κομμάτια το μοσχαριο, τά ξύλα, κόμα καί τίς πέτρες καί τό χμα. κπληκτοι λοι σκυψαν τό κεφάλι καί επαν:

Κύριος! Ατός εναι Θεός! Καί λίας: Πιάστε τούς «προφτες» το Βάαλ, νά μή σς ξεφύγει κανείς. Τούς συνέλαβαν, τούς κατέβασαν στό χείμαρρο Κισών κι κε τούς ξολόθρευσε (Γ΄ Βασ. 18, 3840).

Τό τέλος τς τριετος ξηρασίας.
Μετά τό γεγονός ατό τά σύννεφα σκοτείνιασαν τόν ορανό καί ξέσπασε θύελλα καί δυνατή βροχή (Γ΄ Βασ. 18, 45). βασιλιάς πιστρέφοντας στό παλάτι διηγήθηκε στή γυναίκα του εζάβελ λα σα κανε προφήτης λίας καί πώς ξολόθρευσε τούς «προφτες» το Βάαλ*. 

  εζάβελ ργισμένη στειλε μέ γγελιοφόρο μήνυμα στόν  λία: Νά μέ τιμωρήσουν ο θεοί, ν αριο τέτοια ρα δέν σο κάνω ,τι κανες σύ στούς προφτες (Γ΄ Βασ. 19,2).

λίας κρύβεται στό ρος Χωρήβ.
ταν προφήτης πρε τό μήνυμα φοβήθηκε καί σηκώθηκε κι φυγε γιά νά σώσει τή ζωή του. Στό Γ΄ Βασιλειν (19, 310) περιγράφεται μέ νάργεια τό περιστατικό: Φεύγοντας πγε στή ΒέερΣεβά, πού νκε στό βασίλειο το  ούδα. 

φησε κε τόν πηρέτη του κι διος προχώρησε μις μέρας δρόμο μέσα στήν ρημο. ρθε καί κάθισε στή σκιά νός σπαρτόδενδρου. Παρακαλοσε νά πεθάνει: ρκετά ς δ, Κύριε, λεγε. Πάρε τή ζωή μου, γιατί γώ δέν εμαι καλύτερος πό τούς προγόνους μου.   

στερα ξάπλωσε καί τόν πρε πνος. γγελος Κυρίου μως τόν γγιξε καί το επε: Σήκω καί φάγε. Γυρίζοντας  Ἠλίας τό κεφάλι του εδε μία λαγάνα ψητή σέ καυτές πέτρες καί μία κανάτα νερό.

 φο φαγε καί πιε, ξάπλωσε καί πάλι. λλά γγελος το επε: Σήκω καί φάγε, γιατί χεις κόμα πολύ δρόμο μπροστά σου. προφήτης συμμορφώθηκε. Καί μέ τή δύναμη κείνης τς τροφς βάδισε 40 μερόνυχτα ς τό Χωρήβ, τό βουνό το Θεο.

Μπκε σέ μία σπηλιά, που πέρασε τή νύχτα. Τότε Κύριος τόν ρώτησε: Τί ζητς δ, λία; Καί προφήτης πάντησε: «γώ γωνίστηκα μέ μεγάλο ζλο γιά σένα, Κύριε, Θεέ το σύμπαντος.

λλά ο σραηλίτες θέτησαν τή διαθήκη σου, γκρέμισαν τά θυσιαστήριά σου καί κατέσφαξαν τούς προφτες σου· μόνον γώ πέμεινα καί ζητον κι μένα νά θανατώσουν».

Κύριος στή συνέχεια μφανίστηκε στόν λία χι ς μεγάλος καί δυνατός νεμος πού σχιζε τά βουνά καί σύντριβε τούς βράχους στό πέρασμά του· οτε σάν σεισμός φωτιά, λλά ς νας χος πό λαφρό εράκι (Γ΄ Βασ. 19, 1112).

Καί δωσε ντολή στόν προφήτη του νά πάει στή Δαμασκό γιά νά χρίσει τό νέο βασιλιά τν Συρίων, στερα τό νέο βασιλιά το σραήλ καί στή συνέχεια νά χρίσει διάδοχό του προφήτη τόν λισαο. Πράγμα πού κανε λίας.

ρπαγή το προφήτη  Ἠλία στόν ορανό
Αφο προφήτης λίας ζησε καί δρασε κατά τό θέλημα το Κυρίου, φτασε καιρός νά τόν πάρει Θεός στούς ορανούς μέσα σέ νεμοστρόβιλο (Δ΄Βασ. 2,1). Τό θαυμαστό γεγονός περιγράφεται πολύ παραστατικά στό 2ο κεφάλαιο το βιβλίου «Βασιλειν Δ΄» ς ξς:

Μία φορά πού λίας καί (μαθητής του) λισαος πέστρεφαν μαζί πό τά Γάλγαλα, επε κάποια στιγμή πρτος στό δεύτερο: Μενε δ, γιατί Κύριος μέ στέλνει στή Βαιθήλ.   λισαος πάντησε:  ρκίζομαι στόν ληθινό Θεό καί σ’ σένα, τι δέν θά σ’ φήσω. 

τσι πγαν μαζί στή Βαιθήλ, πού εναι ερός τόπος βόρεια τς ερουσαλήμ. κε βρισκόταν μία μάδα προφητν πού επαν στόν λισαο: Τό ξέρεις τι σήμερα Θεός θά πάρει πό κοντά σου τόν κύριό σου; Ατός πάντησε πώς τό ξέρει, λλά τούς παρεκάλεσε νά μή μιλνε γι’ ατό.

στερα λίας καί λισαος πγαν στήν Ἰεριχώ. Τήν δια ρώτηση καναν στόν λισαο καί ο κε προφτες, πραν μως τήν ατή πάντηση. Κατόπιν ο δυό τους, κατά τήν ντολή το Κυρίου, βάδισαν πρός τόν ορδάνη ποταμό, ν τούς κολουθοσαν 50 προφτες πού στάθηκαν σέ κάποια πόσταση π’ ατούς.

Τότε λίας πρε τό μανδύα του [τή μηλωτή], τόν δίπλωσε καί χτύπησε μ’ ατόν τά νερά. κενα νοιξαν στά δύο καί πέρασαν νάμεσα ο δυό ντρες πατώντας σέ ξηρά (Δ΄ Βασ. 2,8). λίας επε στό μαθητή του: Ζήτησέ μου τί θέλεις νά κάνω γιά σένα, πρίν μέ πάρει Κύριος πό κοντά σου.

Κι  Ἐλισαος ζήτησε νά το δώσει διπλάσιο τό προφητικό του πνεμα. λίας το επε: Δύσκολο πράγμα ζήτησες.  Ὡστόσο ν μέ δες τή στιγμή πού θά φεύγω πό κοντά σου, τότε θά γίνει ατό πού ζήτησες· ν μως δέν μέ δες, δέν θά γίνει (Δ΄Βασ. 2,10).

Ξαφνικά, καθώς προχωροσαν συζητώντας, φάνηκε να ρμα πό φωτιά, κι λογα πύρινα τούς χώρισαν τόν ναν πό τόν λλον. Κι νέβαινε λίας μέσα σέ νεμοστρόβιλο στόν ορανό (στίχ. 11), ν φησε νά πέσει πό πάνω του μανδύας (μηλωτή) πού τόν μάζεψε  Ἐλισαος.

Ο προφτες πού παρακολουθοσαν τά γινόμενα πό μακριά, επαν: Τό πνεμα το λία μεινε στόν  Ἐλισαο (στίχ. 15). προφήτης λίας δειξε νθερμο ζλο γιά τό νόμο το Θεο καί γι’ ατό ναλήφθηκε στόν ορανό (Α΄Μακκ. 2,58).

γία Γραφή γιά τό πρόσωπο καί τό ργο του 
 προφήτης λίας, ξαιτίας τς βαθις του πίστης, τς φοσίωσης στόν Θεό καί το νθερμου ζήλου, ναφέρεται πολύ συχνά στά βιβλία τς γίας Γραφς, δέ πίδραση πού σκησε ζωή καί τό ργο του διά μέσου τν αώνων εναι πολύ σημαντική.

πό τά ερά καί για πρόσωπα τς Παλαις Διαθήκης εναι σως τό πλέον γαπητό καί μνήμη του τιμται πό τούς ρθοδόξους χριστιανούς περισσότερο πό κάθε λλο.

Παρόλο πού, πως σημειώσαμε, δέν φησε γραπτά κείμενα, μνημονεύεται πάντοτε μέ γκωμιαστικά λόγια, προβάλλεται ς παράδειγμα πρός μίμηση, λαμβάνει μέρος σέ σημαντικά γεγονότα.

 Ἤδη στό πρτο βιβλίο τς Π. Διαθήκης ναφέρεται τι νώχ …ζησε θεάρεστα καί ξαφανίστηκε, γιατί τόν παρέλαβε Θεός (Γεν. 5,24), πως κριβς καί τόν  λία (Δ΄Βασ. 2,11). νώχ καί  λίας εναι τά δύο πρόσωπα τς Π. Διαθήκης πού δέν γνώρισαν φυσικό θάνατο.

Αφο παρελήφθησαν ζντα στόν ορανό, πράγμα πού παινίσσεται καί ψαλμωδός Δαβίδ ταν γράφει: Θεός λυτρώσεται τήν ψυχήν μου κ χειρός δου, ταν λαμβάν με (Ψαλμ. 48,16: Θεός θά σώσει τή ζωή μου· πό τά νύχια το δη θά μέ πάρει).

προφήτης Μαλαχίας γράφει τι Κύριος παντοκράτωρ λέγει: δού γώ ποστελ μν λίαν τόν Θεσβίτην, πρίν λθεν τήν μέραν τήν μεγάλην καί πιφαν (Μαλ. 4,4), ν καί σέ λλο σημεο τονίζει:  Ἰδού γώ ξαποστέλλω τόν γγελόν μου, καί πιβλέψεται δόν πρό προσώπου μου (3,1).

Ο προφητεες ατές κπληρώθηκαν στό πρόσωπο το γίου ωάννου το Προδρόμου, πού προφητεύθηκε καί νσάρκωσε τόν «σχυρό χαρακτήρα» το  Ἠλία, ποος πλά ταν προτύπωσή του.

νας πραγματικός μνος γιά τό μεγάλο προφήτη περιέχεται στή Σοφία Σειράχ, ποία συνθέτει τά σχετικά βιβλικά δεδομένα.  Ἔχει δέ σέ μετάφραση ς ξς: Μετά [τόν εροβοάμ] μφανίστηκε λίας προφήτης· ταν σάν τή φωτιά κι λόγος του καιγε σάν τή λαμπάδα.

Ατός φερε πάνω στούς σραηλίτες πείνα καί μέ τό ζλο του τούς ποδεκάτισε. Μέ το Κυρίου τήν προσταγή τόν ορανό τόν κλεισε καί τρες φορές κανε νά κατεβε φωτιά στή γ. Πόσο δοξάστηκες λία μέ τά ργα σου τά θαυμαστά! Καί ποιός μπορε νά καυχηθε πώς εναι μοιος μέ σένα;

νέστησες νεκρό πό τό θάνατο κι πό τόν δη μέ τήν προσταγή το ψίστου.  Ἔριξες βασιλιάδες στήν καταστροφή καί φημισμένους στειλες νθρώπους πό τήν κλίνη τς ρρώστιας τους στό θάνατο. Τόν λεγχο το Κυρίου κουγες στό Σιν, τίς καταδικαστικές του ποφάσεις στό Χωρήβ.

χρισες βασιλιάδες γιά νά φαρμόσουν τήν τιμωρία σου καί προφτες γιά νά σέ διαδεχτον. ναλήφθηκες μέσα σέ νεμοστρόβιλο φωτις, πάνω σέ ρμα πού τό σέρναν πύρινα λογα.

σύ, πως χει γραφτε, πρόκειται νά ρθεις γιά νά μς λέγξεις σέ καθορισμένο χρόνο, γιά νά καταπραΰνεις τήν ργή το Θεο προτο ξεσπάσει, νά συμφιλιώσεις τόν πατέρα μέ τό παιδί, καί νά γκαταστήσεις στό χρο τους τίς φυλές το  Ἰακώβ.

Ετυχισμένοι εναι κενοι πού σέ εδαν κι ατοί πού πέθαναν μέ τήν λπίδα νά σέ δον· γιατί κι μες βέβαιο εναι πώς θά ζήσουμε. Ατός ταν λίας, πού τόν τύλιξε νεμοστρόβιλος. Τότε λισαος γέμισε μέ τό πνεμα του (Σοφ. Σειράχ 48, 112).

χι λιγότερο σημαντική εναι παρουσία το προφήτη λία στά βιβλία τς Καινς Διαθήκης. τσι κατά σειράν ναφέρεται στά πόμενα σημεα:

Μιλώντας ησος Χριστός γιά τόν ωάννη τό Βαπτιστή επε: ν θέλετε νά τό παραδεχτετε, ατός εναι λίας, πού μελλε νά ρθει (Ματθ. 11,14). ταν ρώδης τετράρχης κουσε λα σα γίνονταν πό τόν ησο, ποροσε, γιατί λλοι λεγαν … τι μφανίστηκε  Ἠλίας… (Λουκ. 9, 78. Μάρκ. 6,15).

Κατά τή Μεταμόρφωση το Κυρίου στό ρος Θαβώρ μφανίστηκαν πλάι στόν ησο Μωυσής καί λίας καί συνομιλοσαν μαζί του. Καθώς κατέβαιναν πό τό βουνό ο μαθητές τόν ρώτησαν: Γιατί ο γραμματες λένε πώς πρέπει νά ρθει πρτα λίας;

Κι κενος τούς πάντησε: Πρτα θά ρθει λίας καί θά τά ποκαταστήσει λα. Σς βεβαιώνω μως πώς λίας ρθε κιόλας, μά δέν τόν ναγνώρισαν, καί το καναν ,τι θελαν… Τότε κατάλαβαν ο μαθητές πώς τούς μίλησε γιά τόν ωάννη τό Βαπτιστή (Ματθ. 17, 1013 καί Μάρκ. 9, 1113).

ταν Κύριος πάνω στό Σταυρό κραύγασε μέ δυνατή φωνή: λί λί λαμά σαβαχθανί, δηλαδή, Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί μέ γκατέλειψες, μερικοί πό τούς παρευρισκόμενους κε σάν τόν κουσαν, λεγαν: Ατός φωνάζει τόν λία…

Καί κάποιοι λεγαν: σε νά δομε ν θά ’ρθε  Ἠλίας νά τόν σώσει (Ματθ. 27, 4649). εαγγελιστής Λουκάς ναφέρει πώς γγελος προανήγγειλε στό Ζαχαρία, τόν πατέρα ωάννου το Προδρόμου, τι γιός του θά προπορευτε στό ργο το Κυρίου μέ τό πνεμα καί τή δύναμη το προφήτη λία (Λουκ. 1,17).

Μνημονεύει πίσης τά σχετικά μέ τή φιλοξενία το προφήτη πό τή χήρα στή Σαρεπτά, γράφοντας τι Κύριος επε: Σς βεβαιώνω πώς κανένας προφήτης δέν εναι δεκτός στήν πατρίδα του. Πράγματι, τήν ποχή το προφήτη λία πρχαν πολλές χρες στόν σραήλ.

Τότε ορανός δέν εχε βρέξει γιά τρία χρόνια καί ξι μνες καί μεγάλη πείνα εχε πέσει σ’ λη τή γ. Θεός μως δέν στειλε τόν λία σέ καμία π’ ατές, παρά μόνο σέ μία χήρα στή Σαρεπτά τς Σιδωνίας (Λουκ. 4, 2426).

ταν ο Σαμαρετες δέν δέχθηκαν τόν ησο γιατί κατευθυνόταν πρός τήν ερουσαλήμ, ο μαθητές του  Ἰάκωβος καί ωάννης το επαν: Κύριε, θέλεις νά ζητήσουμε νά κατεβε φωτιά από τόν ορανό καί νά τούς καταστρέψει, πως κανε καί λίας; Γιά νά πάρουν τήν πάντηση:

Υός το νθρώπου δέν ρθε γιά νά καταστρέψει νθρώπους λλά γιά νά τούς σώσει (Λουκ. 9, 5356). Τέλος τόν προφήτη λία ναφέρουν εαγγελιστής ωάννης (1,21.25), πόστολος Παλος (Ρωμ. 11,2) καί  Ἰάκωβος (5,17).

λλά συχνές ναφορές γιά τό ζηλωτή προφήτη συναντομε καί σέ πολλούς γίους Πατέρες καί κκλησιαστικούς συγγραφες, πράγμα πού ποτελε τρανή πόδειξη τς διαίτερης θέσης τήν ποία κατέχει νδοξος ατός προφήτης στή δόξα το Θεο, πειδή πηρέτησε τό θέλημα το Κυρίου μέ τόσο ζλο καί φοσίωση.

Καί προβάλλεται μέχρι καί σήμερα ς πρότυπο προσευχς, νηστείας, γωνιστικότητας καί σταθερότητας στήν πίστη το νός καί ληθινο Θεο.

προφήτης  λίας στήν εκονογράφηση καί τή λαογραφία
Δύο εναι ο πιό συνηθισμένες πεικονίσεις το προφήτη λία στίς τοιχογραφίες τίς φορητές εκόνες. μία, βυζαντινς τεχνοτροπίας, τόν μφανίζει νά κάθεται μέσα σέ σπηλιά, πάνω στό ρος Χωρήβ. 

χει στραμμένη τήν κεφαλή του δεξιά στό νω ριστερό μέρος τς εκόνας, πρός τόν κόρακα ποος το φέρνει τροφή. λλη, νεότερης συνήθως καί λαϊκς τεχνοτροπίας, εναι μπνευσμένη πό τή σχετική διήγηση το Δ΄Βασιλειν γιά τήν ρπαγή το λία μέ πύρινο ρμα στόν ορανό.

ν τό ρμα μέ τόν προφήτη ψώνεται πρός τόν ορανό, ατός φήνει νά πέσει πό πάνω του μανδύας (μηλωτή) γιά νά τόν πάρει μαθητής καί διάδοχός του στό προφητικό ξίωμα  λισαος.

Μερικές φορές πεικονίζεται ρθιος, μαζί μέ λλους προφτες τς Π. Διαθήκης, φορώντας μακρύ λληνικό χιτώνα καί πό πάνω τή μηλωτή, ελογε μέ τό δεξί χέρι καί κρατ μέ τό ριστερό ελητάριο.

Πλουσιώτατες εναι ο λαϊκές παραδόσεις καί τά θιμα, χι μόνο μεταξύ τν ρθοδόξων λλήνων λλά καί πολλν βαλκανικν καί κεντροευρωπαϊκν λαν.

Παραθέτουμε μία σύντομη πιλογή, χοντας πόψη μας τά σα ναφέρονται κτενέστερα στό σχετικό λμμα τς «Θρησκευτικς καί θικς γκυκλοπαιδείας» (τόμος ΣΤ΄, στ. 2426):

•Σέ πολλές περιοχές, διαίτερα στή Θράκη καί τή Μακεδονία, τή Σερβία καί τή Γερμανία (πιό πολύ κατά τό Μεσαίωνα) προφήτης λίας θεωρετο κύριος τς βροχς, τν βροντν καί τν κεραυνν.

Ατό ξηγεται πό τά γεγονότα πού ξιστορονται στήν Παλαιά Διαθήκη γιά τήν ξηρασία πού πέβαλε λίας καί τό μετά τριετία νοιγμα το ορανο γιά νά ξαναπέσει βροχή. Ο χωρικοί μάλιστα τς Βόρειας Θράκης, πού ρθαν στήν  λλάδα τό 1923 καί γκαταστάθηκαν κυρίως στή Μακεδονία, πρόσφεραν στόν γιο «κουρμπάνι».

Δηλαδή σφαζαν 1015 κριάρια γιά νά στείλει βροχή. Κι πειδή τήν μέρα τς μνήμης το προφήτη λία (20 ουλίου) δέν ταν παραίτητη βροχή, πρόσφεραν τό «κουρμπάνι» μεταξύ τς ορτς το γίου Γεωργίου καί τς νακομιδς το λειψάνου το γίου θανασίου (2 Μαΐου).

Σέ πολλά πίσης μέρη γινόταν παλαιότερα καί τό θιμο τς «Περπερούνας», σέ περιόδους μεγάλης ξηρασίας. Ο κοπέλες το χωριο στόλιζαν να ρφανό κορίτσι μέ πρασινάδες (χόρτα καί κλαδιά), πήγαιναν στό ποτάμι, βρέχονταν καί μ’ να μπακίρι γεμάτο νερό γύριζαν χορεύοντας καί τραγουδώντας τήν «Περπερούνα» στό χωριό.

ταν στράφτει καί βροντάει πιστεύεται τι προφήτης λίας κυνηγάει τό δράκο τό διάβολο μέ τό ρμα του στόν ορανό, χρησιμοποιώντας ς πλο τόν κεραυνό. Στή Σωζόπολη μάλιστα τς Θράκης πίστευαν τι λο τό 24ωρο « ιΛις τριγυρν τόν κόσμο μέ τό ρμα του κι ταν βροντ καί στράφτει κυνηγ διαβόλους».

ν στήν δριανούπολη, τι διασχίζει τούς ορανούς πάνω στό ρμα του πού σέρνουν τέσσερα πύρινα λογα. ταν τά χτυποσε μέ τό μαστίγιο κούγονταν ο στραπές· πό τό ρμα κούγονταν ο βροντές καί ταν ο τροχοί του βρισκαν σέ πέτρες κούγονταν κεραυνοί!

•Σέ λλα μέρη τς Μακεδονίας δοξασία γιά τήν καταδίωξη το διαβόλου πό τόν προφήτη συναντται παραλλαγμένη: λίας δέν κυνηγάει τό διάβολο λλά τή «λάμια», ποία καταστρέφει τίς καλλιέργειες το νθρώπου.

Ο χριστιανοί στή Βουλγαρία πίστευαν τι γιος κυνηγάει τή «λάμια» καθισμένος πάνω σέ χρυσό ρμα καί καταδιώκει τό δράκο πού τρώει τά γεννήματά τους στά χωράφια. Μόλις προφήτης τόν δε, ρίχνει ναντίον του τούς κεραυνούς.

Ο στραπές μάλιστα πού δέν συνοδεύονται πό βροντές δέν εναι κεραυνοί, λλά εναι ο φλόγες πού βγαίνουν πό τά ρουθούνια τν λόγων το ρματος καί λάμψη τς χρυσς λόγχης του.

 Σέ μερικά μέρη τς Βουλγαρίας πιστεύουν τι λίας σκοτώνει τό δράκο πού στερε τήν πόλη τό χωριό πό νερό καί παιτε κάθε φορά ς ντάλλαγμα μία παρθένο.

δοξασία πού ταυτίζει τόν προφήτη  Ἠλία με μετεωρολογικά φαινόμενα πικρατε στούς σλαβικούς, καί χι μόνο, λαούς. Παραλήφθηκε δέ πό τούς  Ἕλληνες.

τσι στή Σερβία θεωρον τι κάθε γιος λαβε να μερίδιο πό τά στοιχεα τς φύσεως καί στόν  λία δόθηκε στραπή καί κεραυνός.

Στή Ρουμανία διηγονται πώς μέ τήν στραπή καί τή βροντή κυνηγάει τό διάβολο καί κεραυνώνει τίς γάτες καί τά σκυλιά στά ποα διάβολος προσπαθε νά κρυφτε.
προφήτης   Ἠλίας τιμται στήν κορυφή λόφων, ψωμάτων καί βουνν («στά ψηλώματα»). κριβς γι’ ατό πολλές κορυφές φέρουν τό νομά του καί ο περισσότερες χουν κκλησάκια εκονοστάσια φιερωμένα σ’ ατόν.

να πό τά γνωστότερα βρίσκεται στήν ψηλότερη κορυφή το Ταϋγέτου καί λέγεται «γιολις». ξήγηση γιά τήν τιμή ατή «στά ψηλώματα», συνδέεται μέ διάφορες κατά περιοχές παραδόσεις το λαοτσι,

•Στήν χαΐα διηγονται τι « ι Λις ταν ναύτης, καί πειδή παθε πολλά στή θάλασσα καί πολλές φορές κόντεψε νά πνιγε, βαρέθηκε τά ταξίδια καί ποφάσισε νά πάει σέ μέρος πού νά μή ξέρουν τί εναι θάλασσα καί τί εναι καράβια.

Βάζει τό λοιπόν στόν μο τό κουπί του καί βγαίνει στή στεριά. ποιον συναντοσε τόν ρωτοσε τί εναι ατό πού βαστάει. σο το λεγαν “κουπί” τραβοσε ψηλότερα, σπου φτασε στήν κορυφή το βουνο.

Ρωτάει τούς νθρώπους πού βρκε κε τί εναι, καί το λένε “ξύλο”. Κατάλαβε λοιπόν πώς ατοί δέν εχαν δε ποτέ τους κουπί καί μεινε μαζί τους κε στά ψηλά».

•Σύμφωνα μέ παραλλαγή τς παράδοσης ατς στήν Κεφαλονιά, γιος «εναι στίς κορυφές, γιατί δέν πάτησε ποτέ στόν κάμπο, οτε σέ χμα τόν θάψανε.

Γυρίζει μέ τό ρμα του στόν ορανό καί μονάχα στίς κορυφές στέκει καί νασαίνει. Κι ταν ζοσε, τσι το ρεσε νά βρίσκεται στά βουνά».

λλες λαϊκές δοξασίες ναφέρουν τι: « Μωάμεθ κυνηγάει τόν ι Λι καί στούς κάμπους τόν φτάνει, στά κορφοβούνια μως δέν μπορε νά τόν κολουθήσει κι γιος βρίσκει κε καταφύγιο. Γι’ ατό το χουν τά ξωκλήσια στίς κορυφές τν βουνν» (ργολίδα).

 «Γιά ν’ ποδείξει τήν πίστη του στό Θεό χτύπησε μέ τό ραβδί του τρες φορές κι βγκε νερό. πό τότε χτίζουνε τήν κκλησία του στό ψηλότερο βουνό» (Κέα). «Ζε καί κινεται νάμεσά μας περιμένοντας τόν ντίχριστο νά παλαίψει μαζί του» (Ναύπλιο).

κόμα, ο μωαμεθανοί πιστεύουν τι λίας καί νώχ (πού δέν πέθαναν λλά ναλήφθηκαν στόν ορανό) ζον γιά νά ράβουν τά ροχα τν πιστν πού ζησαν σύμφωνα μέ τό νόμο το Μωάμεθ καί θά πνε στόν Παράδεισο.

λλο προφήτης λίας ρωτται πό τούς νθρώπους γιά τό μέλλον καί τήν τύχη τους. Ο μαντεες ατές βασίζονται σέ παρατήρηση το σχήματος τς σταγόνας το λαδιο πέναντι στόν λιο, το χρώματος το καπνο πό καιόμενο θυμάρι, το περιεχομένου τν πρώτων καρυδιν πού κόβουν τήν μέρα τς γιορτς του κ..

•Μέ τήν μέρα τς γιορτς του (20  ουλίου) συνδέονται καί λλες δοξασίες καί θιμα. Γίνονται νοσταλγικοί περίπατοι καί κδρομές, λαϊκά προσκυνήματα καί πανηγύρια. Μερικοί π’ ατούς πού πικαλονται τή βοήθεια το γίου γιά τή θεραπεία σθενειν, ζώνουν τό ναό μέ λεπτό κέρινο νμα.

Μέ τό ποο στερα δένουν κατά τή λειτουργία τό κεφάλι τό μέλος το σώματος πού πάσχει, μέ στάχυ, τό ποο κόβουν μετά τή Μεγάλη Εσοδο, «γιά νά κοπε» καί πόνος. δένουν πέτρα στόν κορμό τς λις, γιά νά κρατήσει τόν καρπό της.



Δημοσίευση σχολίου